صفحه برش و سایش
«وایرشو چیست؟» جوابِ کوتاه: وایرشو یک غلافِ فلزیِ نازک (معمولاً مسِ قلع‌اندود با یقهٔ پلاستیکیِ رنگی) است که روی سرِ لخت‌شدهٔ سیمِ افشان پرس می‌شود تا رشته‌های سیم یک‌تکه شوند و زیرِ پیچِ ترمینال پخش و قطع نشوند. به آن سرسیمِ وایرشو هم می‌گویند. در تابلوی برق، کنتاکتور، ترمینالِ ریلی و PLC به کار می‌رود و با ابزاری به نامِ پرس وایرشو فشرده می‌شود.
این ابزار در دستهٔ پرس وایرشو فهرست شده است.
چرا وایرشو لازم است؟
- رشته‌ها بیرون نمی‌زنند. یک رشتهٔ سرگردانِ سیمِ افشان می‌تواند به ترمینالِ کناری بخورد و اتصالی بدهد.
- پیچِ ترمینال سیم را نمی‌بُرد. بدونِ وایرشو، پیچ رشته‌های نازک را له و قطع می‌کند و سطحِ تماس کم می‌شود.
- اتصال داغ نمی‌کند. تماسِ کامل یعنی مقاومتِ کمتر؛ اتصالِ شل علتِ رایجِ سوختنِ ترمینال است.
- باز و بسته کردنِ دوباره ممکن است. سرِ سیم بعد از چند بار سرویس هم سالم می‌ماند.
- سیمِ مفتولی وایرشو نمی‌خواهد؛ این قطعه مخصوصِ سیمِ افشان است.
جدولِ سایز و رنگِ وایرشو
رنگِ یقه سایز را نشان می‌دهد. جدولِ زیر کدِ رنگِ رایجِ DIN است؛ بعضی سازنده‌ها رنگ‌بندیِ دیگری دارند، پس عددِ روی بسته را ملاک بگیرید.
| سطحِ مقطعِ سیم (میلی‌مترمربع) | رنگِ یقه | طولِ غلافِ رایج (میلی‌متر) |
|---|---|---|
| ۰٫۵ | سفید | ۸ |
| ۰٫۷۵ | خاکستری | ۸ |
| ۱ | قرمز | ۸ |
| ۱٫۵ | مشکی | ۸ |
| ۲٫۵ | آبی | ۸ |
| ۴ | خاکستری | ۱۰ |
| ۶ | زرد | ۱۲ |
| ۱۰ | قرمز | ۱۲ |
| ۱۶ | آبی | ۱۲ |
وایرشو باید دقیقاً هم‌سایزِ سیم باشد. وایرشوی بزرگ‌تر بعد از پرس هم سیم را محکم نمی‌گیرد و با کشیدن بیرون می‌آید. اگر دو سیم باید زیرِ یک ترمینال بروند، از وایرشوی دوبل استفاده کنید که یقهٔ پهن برای دو سیم دارد.
پرسِ چهارگوش یا شش‌گوش؟
| ویژگی | چهارگوش | شش‌گوش |
|---|---|---|
| شکلِ مقطع بعد از پرس | مربع | شش‌ضلعی، نزدیک به گرد |
| مناسبِ ترمینالِ | پیچی با جای تخت، ترمینالِ ریلیِ معمولی | ترمینالِ فنری و سوراخِ گرد، جای تنگ |
| محدودهٔ سایز | معمولاً گسترده‌تر (تا ۱۰ یا ۱۶) | معمولاً تا ۶ |
| یکنواختیِ فشار | از چهار طرف | از شش طرف؛ فشرده‌تر و یکنواخت‌تر |
هر دو نوع خودتنظیم‌اند؛ یعنی لازم نیست برای هر سایز قالب عوض کنید. جغجغهٔ ابزار تا کامل شدنِ پرس آزاد نمی‌شود تا پرسِ نیمه‌کاره نداشته باشید.
روشِ پرس کردنِ وایرشو
- روکشِ سیم را به اندازهٔ طولِ غلافِ فلزی لخت کنید (معمولاً ۸ میلی‌متر). رشته‌ها را نبُرید.
- رشته‌ها را نتابانید. سیمِ تابیده داخلِ غلاف خوب نمی‌نشیند؛ فقط صافشان کنید.
- سیم را تا ته داخلِ وایرشو ببرید تا مس از سرِ غلاف دیده شود و روکش داخلِ یقهٔ پلاستیکی بنشیند.
- غلافِ فلزی را داخلِ فکِ پرس بگذارید (یقهٔ پلاستیکی بیرون بماند) و دسته را تا آزاد شدنِ جغجغه فشار دهید.
- آزمایش کنید: وایرشو را بکشید. نباید از سیم جدا شود.
- اگر سرِ مس از غلاف بیرون زده، آن را هم‌سطح ببُرید.
وایرشو را با انبردست له نکنید. انبردست فقط دو طرف را تخت می‌کند و رشته‌های کناری آزاد می‌مانند.
وایرشو با کابلشو چه فرقی دارد؟
| ویژگی | وایرشو | کابلشو |
|---|---|---|
| شکل | غلافِ لوله‌ایِ نازک | لولهٔ ضخیم با سرِ تخت و سوراخ‌دار |
| اتصال به | ترمینالِ پیچی یا فنری | پیچ و مهره، شینه، سرِ باتری |
| سایزِ رایج | ۰٫۲۵ تا ۱۶ میلی‌مترمربع | ۱٫۵ تا چند صد میلی‌مترمربع |
| ابزار | پرس وایرشو | پرس کابلشو (دستی یا هیدرولیک) |
پرس وایرشوهای فروشگاه
| محصول | نوعِ پرس | محدوده | طول |
|---|---|---|---|
| پرس وایرشو چهارگوش HSC8 6-4A | چهارگوش | ۰٫۲۵ تا ۱۰ میلی‌مترمربع (AWG ۲۳ تا ۷) | ۱۸۰ میلی‌متر |
| پرس وایرشو شش‌گوش HSC8 6-6 | شش‌گوش | ۰٫۲۵ تا ۶ میلی‌مترمربع (AWG ۲۳ تا ۱۰) | ۱۷۵ میلی‌متر |
هر دو جغجغهٔ خودتنظیم با قفلِ آزادسازیِ سریع دارند.
پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ وایرشو
وایرشو برای چه سیمی است؟
برای سیمِ افشان (چندرشته‌ای) که قرار است زیرِ ترمینالِ پیچی یا فنری برود. سیمِ مفتولی نیازی به آن ندارد.
وایرشو دوبل چیست؟
وایرشویی با یقهٔ پهن که دو سیمِ هم‌سایز را در یک غلاف می‌گیرد؛ برای جامپر زدن بینِ ترمینال‌ها.
وایرشو ۱٫۵ چه رنگی است؟
در کدِ رنگِ رایج مشکی است. وایرشوی ۲٫۵ آبی و ۱ قرمز است.
پرس وایرشو چهارگوش بهتر است یا شش‌گوش؟
چهارگوش برای ترمینالِ پیچیِ معمولی و محدودهٔ سایزِ بزرگ‌تر؛ شش‌گوش برای ترمینالِ فنری و سوراخِ گرد.
بدونِ پرس می‌شود وایرشو زد؟
نه به شکلِ درست. انبردست و سیم‌چین پرسِ یکنواخت نمی‌دهند و اتصال شل می‌ماند.
سیم را چقدر لخت کنم؟
به اندازهٔ طولِ غلافِ فلزیِ وایرشو؛ برای سایزهای ۰٫۵ تا ۲٫۵ معمولاً ۸ میلی‌متر.
AWG روی پرس وایرشو یعنی چه؟
مقیاسِ آمریکاییِ ضخامتِ سیم است؛ عددِ بزرگ‌تر یعنی سیمِ نازک‌تر. AWG 10 حدودِ ۶ و AWG 7 حدودِ ۱۰ میلی‌مترمربع است.
راهنماهای مرتبط
برای آزمایشِ برق‌دار بودنِ سیم فازمتر، برای عبورِ سیم از لوله فنر سیم کشی چیست و برای شناختِ انبرها انواع انبر و کاربرد آن‌ها را ببینید. همهٔ راهنماها در صفحهٔ ابزار آلات جمع شده‌اند.