صفحه برش و سایش
«فرق خار باز کن و خار جمع کن چیست؟» جوابِ کوتاه: خار بازکن برای خارِ بیرونی است که روی محور (شفت) می‌نشیند؛ با فشردنِ دسته، نوک‌هایش از هم باز می‌شوند و خار را گشاد می‌کنند. خار جمع‌کن برای خارِ داخلی است که درونِ سوراخ می‌نشیند؛ با فشردنِ دسته، نوک‌هایش به هم نزدیک می‌شوند و خار را جمع می‌کنند. این دو جای هم کار نمی‌کنند و هرکدام در دو شکلِ سرصاف و سرکج ساخته می‌شوند.
این ابزارها در دسته‌های خار باز کن و خار جمع کن فهرست شده‌اند.
خارِ فنری چیست؟
خار (رینگِ نگه‌دارنده) حلقهٔ فولادیِ بازی است که در یک شیار می‌نشیند و نمی‌گذارد بلبرینگ، چرخ‌دنده یا پین در امتدادِ محور جابه‌جا شود. دو سرِ خار دو سوراخِ ریز دارد که نوکِ انبر در آن‌ها می‌رود. خار در گیربکس، پلوس، جعبه‌فرمان، ابزارِ برقی، پمپ و تقریباً هر جا که بلبرینگ هست پیدا می‌شود.
مقایسهٔ خار بازکن و خار جمع‌کن
| ویژگی | خار بازکن | خار جمع‌کن |
|---|---|---|
| نوعِ خار | بیرونی؛ روی محور | داخلی؛ درونِ سوراخ و پوسته |
| حرکتِ نوک با فشردنِ دسته | از هم باز می‌شود | به هم نزدیک می‌شود |
| حالتِ عادیِ نوک‌ها | بسته | باز |
| نمونهٔ کاربرد | خارِ سرِ پلوس، محورِ آرمیچر، پینِ پیستون با خارِ بیرونی | خارِ پشتِ بلبرینگ در پوستهٔ گیربکس، سیلندرِ ترمز، توپیِ چرخ |
راهِ تشخیصِ سریع بدونِ خواندنِ نام: انبر را در دست بگیرید و دسته را فشار دهید. اگر نوک‌ها باز شدند خار بازکن است و اگر بسته شدند خار جمع‌کن.
سرصاف یا سرکج؟
| شکلِ سر | کاربرد |
|---|---|
| سرصاف (سرراست) | وقتی از روبه‌رو و در امتدادِ محور به خار دسترسی دارید |
| سرکج (۹۰ درجه) | وقتی خار تهِ یک فضای تنگ است و فقط از پهلو دست می‌رسد |
| ستِ چهارتایی | بازکن و جمع‌کن، هرکدام صاف و کج؛ برای تعمیرگاه |
| انبرِ چندسر | یک دسته با سرهای تعویضی؛ برای کارِ گاه‌به‌گاه |
سایزِ خارگیر را چطور انتخاب کنم؟
سایزِ انبر (مثلاً ۷ اینچ) طولِ کلِ آن است. مهم‌تر از طول، قطرِ نوک و محدودهٔ خاری است که می‌گیرد:
| طولِ انبر | قطرِ نوکِ معمول | محدودهٔ حدودیِ خار |
|---|---|---|
| ۵ اینچ | ۱ تا ۱٫۳ میلی‌متر | ۱۰ تا ۲۵ میلی‌متر |
| ۷ اینچ | ۱٫۸ میلی‌متر | ۱۹ تا ۶۰ میلی‌متر |
| ۹ اینچ | ۲٫۳ میلی‌متر | ۴۰ تا ۱۰۰ میلی‌متر |
| ۱۳ اینچ | ۳٫۲ میلی‌متر | ۸۵ تا ۱۴۰ میلی‌متر |
این عددها محدودهٔ رایج‌اند و بینِ سازنده‌ها فرق دارند. نوک باید بدونِ لقی داخلِ سوراخِ خار بنشیند؛ نوکِ نازک‌تر از سوراخ از خار درمی‌رود. انبرِ ۷ اینچ بیشترِ خارهای خودروی سواری و ابزارِ برقی را پوشش می‌دهد.
روشِ کار و ایمنی
- عینکِ ایمنی بزنید. خار فنر است و اگر از نوکِ انبر دربرود با سرعت پرتاب می‌شود.
- شیار و خار را تمیز کنید تا سوراخ‌های خار دیده شوند.
- نوک‌ها را تا ته داخلِ سوراخ‌ها ببرید و انبر را عمود بر خار نگه دارید.
- فقط به اندازهٔ لازم باز یا جمع کنید. خاری که بیش از حد باز شود دیگر به اندازهٔ اول برنمی‌گردد و شل می‌نشیند.
- هنگامِ نصب مطمئن شوید خار کامل داخلِ شیار افتاده: آن را با نوکِ پیچ‌گوشتی کمی بچرخانید؛ باید آزاد بچرخد.
- خارِ کج‌شده یا زنگ‌زده را دوباره نبندید؛ قطعهٔ ارزانی است که خرابی‌اش گران تمام می‌شود.
خار یک طرفِ تیز و یک طرفِ گرد دارد (اثرِ پرسِ ساخت). طرفِ تیز را رو به بیرون، یعنی دور از قطعه‌ای که نگه می‌دارد، بگذارید تا بهتر در شیار قفل شود.
خارگیرهای فروشگاه
| محصول | نوع | مشخصاتِ اعلام‌شده |
|---|---|---|
| خار باز کن سر راست ۷ اینچ رونیکس RH-1727 | بازکن، سرصاف | بازشدگی تا ۳۵ میلی‌متر، طولِ ۱۸ سانتی‌متر |
| خار جمع کن سر راست ۷ اینچ رونیکس RH-1707 | جمع‌کن، سرصاف | بازشدگی تا ۳۵ میلی‌متر، ۷ اینچ |
| خار بازکن سر صاف جادری | بازکن، سرصاف | ساختِ تایوان |
| خار جمع کن سر صاف جادری | جمع‌کن، سرصاف | ساختِ تایوان |
پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ خار بازکن و خار جمع‌کن
خار بازکن برای چیست؟
برای درآوردن و جا زدنِ خارِ بیرونی که روی محور می‌نشیند؛ نوک‌هایش با فشردنِ دسته باز می‌شوند.
خار جمع‌کن برای چیست؟
برای خارِ داخلی که درونِ سوراخ و پوسته می‌نشیند؛ نوک‌هایش با فشردنِ دسته جمع می‌شوند.
با خار بازکن می‌شود خارِ داخلی را درآورد؟
نه. جهتِ حرکتِ نوک‌ها برعکس است و خار به‌جای جمع شدن بیشتر به دیوارهٔ شیار فشار می‌آورد.
خارگیر سرکج بهتر است یا سرصاف؟
هیچ‌کدام بهتر نیست؛ به دسترسی بستگی دارد. اگر فقط یکی می‌خرید، سرصاف کاربردِ بیشتری دارد.
خارگیر چند اینچ بخرم؟
۷ اینچ برای بیشترِ کارهای خودرو و ابزار. برای خارهای ریزِ لوازمِ خانگی ۵ اینچ و برای ماشین‌آلاتِ سنگین ۹ اینچ به بالا.
بدونِ خارگیر می‌شود خار را درآورد؟
با دو پیچ‌گوشتیِ ریز یا دم‌باریک گاهی می‌شود، ولی خار معمولاً کج می‌شود یا می‌پرد. ابزارِ درستش ارزان‌تر از یک خارِ گم‌شده در گیربکس است.
خارِ E شکل را با چه ابزاری باز کنم؟
خارِ E سوراخ ندارد و از پهلو روی شیار فشار داده می‌شود؛ با پیچ‌گوشتیِ تخت یا ابزارِ مخصوصِ خودش باز و بسته می‌شود، نه با خارگیر.
راهنماهای مرتبط
برای بقیهٔ انبرها انواع انبر و کاربرد آن‌ها، برای درآوردنِ بلبرینگ پولی‌کش و بلبرینگ‌کش و برای شماره و ابعادِ بلبرینگ جدول سایز بلبرینگ را ببینید. همهٔ راهنماها در صفحهٔ ابزار آلات جمع شده‌اند.