صفحه برش و سایش
«یاتاقان کولر آبی بلبرینگی بهتر است یا بوشی؟» جوابِ کوتاه: یاتاقانِ بلبرینگی کمصداتر است، روغنکاریِ دورهای نمیخواهد و عمرِ بیشتری دارد؛ یاتاقانِ بوشی ارزانتر است اما باید هر فصل روغن بخورد و با خشک شدن زود صدا و لقی میگیرد. در هر دو حالت، یاتاقان باید با مدلِ کولر (۳۰۰۰/۳۵۰۰ یا ۴۰۰۰ تا ۷۰۰۰) و قطرِ شفت همخوان باشد.
قطعات در دستههای یاتاقان و لوازم کولر آبی فهرست شدهاند.
یاتاقان کولر آبی کجاست و چه کاری میکند؟
در کولرِ آبی، پروانه (فن) روی یک شفتِ فلزی سوار است و این شفت از دو یاتاقان در دو طرفِ حلزونیِ فن عبور میکند. یاتاقانها شفت را در مرکز نگه میدارند تا پروانه بدونِ لرزش بچرخد و تسمه روی پولی صاف بماند. پولیِ بزرگ روی سرِ همین شفت است و با تسمه به پولیِ موتور وصل میشود.
بلبرینگی یا بوشی؟ مقایسه
| ویژگی | یاتاقانِ بوشی (برنجی) | یاتاقانِ بلبرینگی |
|---|---|---|
| سازوکار | شفت داخلِ یک بوشِ فلزی با نمدِ روغن میچرخد | شفت داخلِ بلبرینگِ ساچمهای میچرخد |
| روغنکاری | هر فصل چند قطره روغن لازم دارد | معمولاً آببندیشده و بدونِ روغنکاری |
| صدا | با خشک شدن جیرجیر و زوزه | کمصداتر |
| حساسیت به تنظیم | کج بستن یا تسمهٔ سفت زود سایشش را زیاد میکند | تحملِ بیشتر، بهویژه مدلهای خودتنظیم |
| قیمت | ارزانتر | گرانتر |
| مناسب برای | کولری که مرتب سرویس میشود | کولرِ پشتِبام که کم سرویس میشود؛ کارکردِ طولانی |
اگر کولر روی پشتبام است و ممکن است یک فصل بدونِ روغنکاری بماند، بلبرینگی انتخابِ کمدردسرتری است.
نشانههای خرابیِ یاتاقان
- صدای جیرجیر، ساییدگی یا زوزه که با خاموش کردنِ پمپ قطع نمیشود و از سمتِ فن میآید.
- لقیِ شفت: کولر خاموش و برق قطع باشد؛ پولیِ بزرگ را بالا و پایین کنید. تکانِ محسوس یعنی یاتاقان ساییده شده.
- داغ شدنِ محلِ یاتاقان پس از چند دقیقه کار.
- لرزشِ کولر و سُر خوردن یا ساییده شدنِ تسمه، چون شفتِ لق پولی را از خطِ تسمه خارج میکند.
- کُند شدنِ دورِ پروانه و کم شدنِ باد با وجودِ سالم بودنِ موتور.
چه یاتاقانی بخرم؟ انتخابِ سایز
- مدلِ کولر را از پلاکِ روی بدنه بخوانید. عددهایی مثلِ ۳۵۰۰ یا ۵۵۰۰ ظرفیتِ هوادهی را نشان میدهند و یاتاقانها بر همین اساس گروهبندی میشوند؛ مثلاً یک گروه برای ۳۰۰۰ و ۳۵۰۰ و گروهِ دیگر برای ۴۰۰۰ تا ۷۰۰۰.
- قطرِ شفت را اندازه بگیرید. مطمئنترین روش، سنجشِ قطرِ شفت با کولیس است؛ سازندههای مختلفِ کولر ممکن است در یک گروه شفتِ متفاوتی داشته باشند.
- فاصلهٔ پیچهای پایه را با یاتاقانِ قدیمی مقایسه کنید.
- هر دو یاتاقان را با هم عوض کنید. یاتاقانِ ساییدهٔ دوم شفت را کج نگه میدارد و یاتاقانِ نو را هم زود خراب میکند.
تعویضِ یاتاقان کولر آبی؛ مراحلِ کلی
- برقِ کولر را از کلید یا فیوز قطع کنید و آبِ مخزن را با شیرِ تخلیه خالی کنید.
- تسمه را باز کنید و پیچِ پولیِ بزرگ را شل کنید و پولی را از شفت بیرون بکشید.
- پیچِ روی کلاهکِ پروانه را شل کنید تا شفت در پروانه آزاد شود.
- پیچهای پایهٔ یاتاقانها را باز کنید و شفت را بیرون بکشید. اگر شفت زنگ زده، با سنبادهٔ نرم تمیز کنید.
- یاتاقانهای نو را ببندید، شفت را رد کنید و پروانه را دقیقاً وسطِ حلزونی تنظیم کنید تا به بدنه نساید.
- پولی را همراستا با پولیِ موتور ببندید و تسمه را طوری تنظیم کنید که با فشارِ انگشت حدودِ یک تا دو سانتیمتر جابهجا شود.
- شفت را با دست بچرخانید؛ باید روان و بدونِ گیر بچرخد. بعد برق را وصل کنید.
تسمهٔ خیلی سفت بزرگترین دشمنِ یاتاقان است؛ یاتاقانِ سالمی که یک فصله خراب میشود معمولاً قربانیِ تسمهٔ سفت یا پولیِ ناهمراستا است.
یاتاقانها و لوازمِ کولرِ موجود در فروشگاه
| محصول | نوع |
|---|---|
| یاتاقان کولر بلبرینگی TNB مدل 3000-3500 | بلبرینگی، کولرِ ۳۰۰۰ و ۳۵۰۰ |
| یاتاقان کولر بلبرینگی TNB مدل 4000-7000 | بلبرینگی، کولرِ ۴۰۰۰ تا ۷۰۰۰ |
| یاتاقان ۴۰۰۰ درجه یک بوش برنجی | بوشی |
| یاتاقان ۴۰۰۰ سهند | بوشی |
| یاتاقان ۳۰۰۰ سهند | بوشی |
| شیر تخلیه کولر | سرویس |
| شناور کولر کمر شکن بزرگ | سرویس |
| شوره گیر کولر معجزه گر | ضدرسوب |
| عایق کولر شهاب | عایقِ کف |
همهٔ مدلها در یاتاقان (5 کالا) و لوازم کولر آبی آمدهاند.
یاتاقان تنها بخش سرویس کولر است؛ مراحل کامل در سرویس کولر آبی آمده است.
برای جدا کردن پولی و بلبرینگ از محور، راهنمای پولیکش و آچار فیلتر را ببینید.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ یاتاقان کولر آبی
یاتاقان کولر آبی بلبرینگی بهتر است یا بوشی؟
بلبرینگی کمصداتر است، روغنکاریِ دورهای نمیخواهد و عمرِ بیشتری دارد؛ بوشی ارزانتر است ولی هر فصل روغن لازم دارد.
یاتاقان کولر آبی کجاست؟
دو یاتاقان در دو طرفِ حلزونیِ فن نصب شدهاند و شفتِ پروانه از داخلِ آنها عبور میکند. پولیِ بزرگ و تسمه روی سرِ همین شفتاند.
یاتاقان کولر آبی ۳۵۰۰ و ۵۰۰۰ یکی است؟
معمولاً نه. کولرهای ۳۰۰۰ و ۳۵۰۰ یک گروه و کولرهای ۴۰۰۰ تا ۷۰۰۰ گروهِ دیگرند. مطمئنترین راه اندازهگرفتنِ قطرِ شفت است.
یاتاقان کولر چگونه کار میکند؟
شفتِ پروانه را در مرکز نگه میدارد و اصطکاک را کم میکند؛ نوعِ بوشی با لایهٔ روغن و نوعِ بلبرینگی با ساچمههای فولادی.
از کجا بفهمم یاتاقان کولر خراب است؟
صدای جیرجیر یا زوزه از سمتِ فن، لقیِ شفت هنگامِ تکان دادنِ پولیِ بزرگ، داغ شدنِ محلِ یاتاقان و لرزش یا سُر خوردنِ تسمه.
یاتاقان کولر آبی را چطوری عوض کنیم؟
برق را قطع کنید، تسمه و پولیِ بزرگ را باز کنید، پیچِ پروانه را شل کنید، شفت و یاتاقانها را بیرون بیاورید، یاتاقانهای نو را ببندید و پروانه و پولی را همراستا تنظیم کنید.
یاتاقان بوشی کولر را با چه روغنی روغنکاری کنم؟
با چند قطره روغنِ موتورِ سبک یا روغنِ مخصوصِ یاتاقان در محلِ روغنخورِ یاتاقان، ابتدای هر فصل. گریسِ غلیظ و اسپریهای چربیزدا جایگزینِ روغن نیستند.
خرید یاتاقان و لوازم کولر از جهانخواهان
یاتاقانهای بلبرینگی و بوشی در یاتاقان و قطعاتِ سرویسِ کولر در لوازم کولر آبی فهرست شدهاند. راهنماهای مرتبط: راهنمای خرید پمپ آب خانگی و جدول سایز آچار برای هر پیچ. همهٔ راهنماها در ابزار آلات است.