صفحه برش و سایش
«آچار رینگی بهتر است یا تخت؟» جوابِ کوتاه: آچار رینگی دورتادورِ مهره را میگیرد و برای شل کردنِ مهرهٔ سفت و گوشهدار امنتر است؛ آچار تخت از بغل روی مهره مینشیند و برای جاهایی که رینگ جا نمیشود یا مهره روی لوله و کابل است سریعتر است. به همین دلیل پرکاربردترین آچارِ جعبه ابزار «یکسر رینگی» است: یک سرِ تخت و یک سرِ رینگ در یک آچار.
این راهنما مکملِ پیلارِ انواع آچار و کاربرد آنها است. همهٔ مدلها در دستهٔ آچار تخت و رینگی آمدهاند.
آچار تخت، رینگی و یکسر رینگی چه فرقی دارند؟
| نوع | شکلِ سر | تماس با مهره | بهترین کاربرد |
|---|---|---|---|
| آچار تخت (دوسر تخت) | دهانهٔ باز U شکل در هر دو سر | دو وجهِ مهره | مهرههای شل، دسترسی از بغل، اتصالِ لوله و شیلنگ |
| آچار رینگی (دوسر رینگی) | حلقهٔ بسته در هر دو سر | هر شش گوشهٔ مهره | شل کردنِ مهرهٔ سفت و زنگزده، گشتاورِ بالا |
| یکسر رینگی (یک سر تخت، یک سر رینگ) | یک سر باز، یک سر حلقه | بسته به سرِ استفادهشده | همهکاره؛ اول با رینگ شل میکنید، بعد با سرِ تخت سریع میچرخانید |
قاعدهٔ یکخطی: سفت کردن و باز کردنِ اولیه با رینگ، چرخاندنِ سریعِ بعدی با تخت. اگر فقط یک سری آچار میخرید، سری یکسر رینگی بیشترین کار را با کمترین تعداد انجام میدهد.
چرا آچار تخت گوشهٔ مهره را خراب میکند؟
دهانهٔ آچار تخت فقط به دو وجهِ روبهروی مهره تکیه میکند. وقتی مهره سفت یا زنگزده است و نیروی زیادی وارد میکنید، دهانه کمی باز میشود و نیرو روی دو لبهٔ کوچک جمع میشود؛ نتیجه لیز خوردنِ آچار و گرد شدنِ گوشههای مهره است. آچار رینگی مهره را از هر طرف در بر میگیرد، نیرو را روی سطحِ بیشتری پخش میکند و احتمالِ لیز خوردن کمتر است. به همین دلیل مکانیکها برای «ضربهٔ اول» روی مهرهٔ سفت، سراغِ سرِ رینگ میروند.
رینگِ ششپر بهتر است یا دوازدهپر؟
رینگِ ششپر روی وجههای تختِ مهره مینشیند و برای مهرههای سفت و کمی ساییده شده مطمئنتر است. رینگِ دوازدهپر در فضای تنگ کاربردیتر است، چون هر ۳۰ درجه یک بار روی مهره جا میافتد و لازم نیست دسته را زیاد جابهجا کنید. همین منطق در بکس هم صادق است؛ مقایسهٔ کامل را در بکس ششپر یا دوازدهپر ببینید.
سایزِ آچار تخت و رینگی را چطور بخوانم؟
عددِ روی آچار، فاصلهٔ دو وجهِ روبهروی مهره به میلیمتر است. آچارِ دوسر معمولاً دو عددِ پشتِ سرِ هم دارد، مثلاً ۱۷×۱۹ یا ۱۰×۱۱، که یعنی یک سر برای مهرهٔ ۱۷ و سرِ دیگر برای مهرهٔ ۱۹ است. آچار یکسر رینگی هر دو سرش یک اندازه است. اینکه پیچِ M8 یا M10 کدام آچار را میخواهد، در جدولِ پیچ M8 آچار چند است؟ آمده است.
| نوشتهٔ روی آچار | معنی |
|---|---|
| ۱۴ (یکسر رینگی) | هر دو سر برای مهرهٔ ۱۴ میلیمتری |
| ۱۷×۱۹ (دوسر رینگی) | یک سر ۱۷ و سرِ دیگر ۱۹ میلیمتر |
| ۸–۱۰ | دو سرِ ۸ و ۱۰ میلیمتری |
چه سایزهایی را اول بخرم؟
برای تعمیراتِ خانگی و خودروی سواری، سایزهای ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۷ و ۱۹ بیشترین استفاده را دارند. برای کارهای تأسیساتی و ماشینآلات سایزهای درشتتر مثل ۲۲، ۲۴، ۲۷، ۳۲ و ۳۶ لازم میشوند. اگر جعبه ابزار از صفر میچینید، یک سریِ کیفی و دو سه آچارِ درشتِ تکی معمولاً از خریدِ دهها آچارِ تکی بهصرفهتر است.
نکاتِ استفادهٔ درست
- آچار را همیشه کامل روی مهره بنشانید؛ نیمهنشسته گوشهٔ مهره را میساید.
- تا جای ممکن آچار را به سمتِ خودتان بکشید، نه اینکه هل بدهید؛ اگر ناگهان شل شد، دست به قطعهٔ تیز نمیخورد.
- برای گشتاورِ بیشتر لوله روی دستهٔ آچار نگذارید و با چکش به آن ضربه نزنید، مگر آچار از نوعِ ضربهخور باشد.
- آچارِ کمی بزرگتر از مهره (مثلاً اینچی روی متریک) را امتحان نکنید؛ همین لقیِ کم مهره را گرد میکند.
آچارهای تخت و رینگیِ موجود در فروشگاه
| محصول | نوع |
|---|---|
| آچار یکسر تخت یکسر رینگ وادفو سایز ۱۰ | یکسر رینگی |
| آچار یکسر رینگی سایز ۱۴ تاپکس | یکسر رینگی |
| آچار یکسر رینگی ۱۹ جادری | یکسر رینگی |
| آچار یکسر رینگی کیفی ۸ عددی LORD | سری کیفی |
| آچار دوسر رینگی ۸–۱۰ تاپکس | دوسر رینگی |
| آچار دو سر رینگی ۱۷×۱۹ تاپکس | دوسر رینگی |
| آچار دو سر رینگی ۲۰×۲۲ AZD | دوسر رینگی |
فهرستِ کامل در آچار تخت و رینگی (52 کالا) آمده است.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ آچار رینگی و تخت
آچار رینگی چیست؟
آچاری که سرش یک حلقهٔ بستهٔ ششپر یا دوازدهپر است و دورتادورِ مهره را میگیرد. چون نیرو را روی همهٔ گوشههای مهره پخش میکند، برای شل کردنِ مهرهٔ سفت امنتر از آچار تخت است.
آچار رینگی بهتر است یا تخت؟
برای مهرهٔ سفت، زنگزده یا گشتاورِ بالا رینگی بهتر است. برای دسترسی از بغل، مهرهٔ روی لوله و چرخاندنِ سریعِ مهرهٔ شل، تخت راحتتر است. آچار یکسر رینگی هر دو را در یک ابزار دارد.
آچار یکسر رینگی یعنی چه؟
آچاری که یک سرش تخت و سرِ دیگرش رینگ است و هر دو سر یک اندازهاند. در بازارِ ایران به آن «یکسر رینگی» و در انگلیسی Combination Spanner میگویند.
عددهای ۱۷×۱۹ روی آچار یعنی چه؟
یعنی یک سرِ آچار برای مهرهٔ ۱۷ میلیمتری و سرِ دیگرش برای مهرهٔ ۱۹ میلیمتری است. عدد، فاصلهٔ دو وجهِ روبهروی مهره است نه قطرِ پیچ.
چرا آچار روی مهره لیز میخورد؟
معمولاً یا آچار کامل روی مهره ننشسته، یا سایزش کمی بزرگ است، یا با آچار تخت روی مهرهٔ خیلی سفت نیرو وارد شده. در این حالت از سرِ رینگ یا بکسِ ششپر استفاده کنید.
آچار رینگی ششپر بهتر است یا دوازدهپر؟
ششپر برای مهرهٔ سفت و ساییده مطمئنتر است؛ دوازدهپر در فضای تنگ راحتتر جا میافتد، چون هر ۳۰ درجه یک بار روی مهره مینشیند.
برای خودرو چه سایز آچاری لازم است؟
بیشترِ پیچ و مهرههای خودروی سواری با سایزهای ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۷ و ۱۹ باز میشوند. آچار چرخ و مهرههای درشتِ جلوبندی سایزهای بزرگتری میخواهند.
خرید آچار تخت و رینگی از جهانخواهان
آچارهای تخت، رینگی و یکسر رینگی در آچار تخت و رینگی و گروهِ آچار فهرست شدهاند و به سراسرِ ایران ارسال میشوند. راهنماهای مرتبط: انواع آچار، جدول سایز آچار برای پیچ و مهره و آچار فرانسه. همهٔ راهنماها در صفحهٔ ابزار آلات جمع شدهاند.