صفحه برش و سایش
«چه بیلی برای چه کاری؟» جوابِ کوتاه: بیلِ نوک‌تیز برای کندنِ زمین است و بیلِ پارویی (سرتخت) برای برداشتن و جابه‌جا کردنِ موادِ ریخته‌شده مثلِ شن، ماسه، ملات و برف. با بیلِ پارویی نمی‌شود زمینِ سفت را کند و با بیلِ نوک‌تیز کفِ صاف را تمیز جمع نمی‌شود کرد. بیلچهٔ باغبانی برای گلدان و باغچه، و بیلِ باریکِ کانال‌کنی برای جوی و لوله‌گذاری است.
این ابزار در دستهٔ بیل فهرست شده است.
انواع بیل و کاربردِ هرکدام
| نوع | شکلِ تیغه | کاربرد |
|---|---|---|
| نوک‌تیز (بیلِ کشاورزی) | نوکِ گرد یا تیز، کمی گود | کندنِ خاک، چاله، باغچه، مخلوط کردنِ ملات |
| پارویی (سرتخت، چهارگوش) | لبهٔ صاف و پهن، دیواره‌دار | بارگیریِ شن و ماسه، جمع کردنِ نخاله، برف، غلات |
| تخت‌بُر (بیلِ باغبانیِ لبه‌صاف) | تیغهٔ تخت و باریک‌تر، بدونِ دیواره | لبه‌گیریِ چمن، بریدنِ ریشه، جدا کردنِ کلوخ |
| کانال‌کن | بلند و باریک | جوی باریک، لوله‌گذاری، کابل‌کشی |
| بیلچه | کوچک و یک‌دستی | گلدان، نشا، باغچهٔ کوچک |
| بیلِ تاشو | دستهٔ تاشو، گاهی با کلنگ | خودرو، کمپ، برف |
شمارهٔ بیل یعنی چه؟
در بازار بیل‌ها با شماره فروخته می‌شوند (مثلِ بیلِ سایزِ ۲ و ۳). شمارهٔ بزرگ‌تر یعنی تیغهٔ بزرگ‌تر؛ هر سازنده ابعادِ خودش را دارد، ولی قاعدهٔ کلی این است:
| اندازهٔ تیغه | مناسب برای |
|---|---|
| کوچک | خاکِ سفت و سنگلاخ؛ در هر بیل بارِ کمتر، زورِ کمتر |
| متوسط | کارِ عمومیِ باغ و ساختمان |
| بزرگ | موادِ سبک و شل: شن، خاکِ نرم، کود، برف |
بیلِ بزرگ‌تر کار را زودتر تمام نمی‌کند. یک بیلِ پر از شنِ خیس ۶ تا ۸ کیلوگرم وزن دارد؛ با تیغهٔ بزرگ زودتر خسته می‌شوید و کمر آسیب می‌بیند. برای کارِ طولانی تیغهٔ متوسط و ضرب‌آهنگِ یکنواخت بهتر است.
دسته و جنس
| بخش | گزینه‌ها | نکته |
|---|---|---|
| دسته | چوبی، فایبرگلاس، فلزی | چوب لرزش را می‌گیرد و قابلِ تعویض است؛ فایبر در برابرِ رطوبت مقاوم‌تر است |
| طولِ دسته | بلند (حدودِ ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر) یا کوتاه با دستگیرهٔ D | دستهٔ بلند اهرمِ بیشتر و فشارِ کمتر به کمر؛ دستهٔ D کنترلِ بهتر در جای تنگ |
| تیغه | فولادِ کربنی، فولادِ منگنزدار، آلومینیوم، پلاستیک | فولاد برای کندن؛ آلومینیوم و پلاستیک برای برف و غلات |
| اتصالِ تیغه به دسته | گلوییِ بلند با پیچ یا پرچ | گلوییِ کوتاه زود لق می‌شود |
| لبهٔ پاخور | لبهٔ برگشته بالای تیغه | پا را نمی‌بُرد و فشارِ پا را بهتر منتقل می‌کند |
طولِ مناسبِ دستهٔ بلند وقتی است که بیل را عمود کنارتان بگذارید و سرِ دسته بینِ سینه و شانه باشد.
روشِ درستِ بیل‌زدن
- پاها را به اندازهٔ عرضِ شانه باز کنید و نزدیکِ بار بایستید.
- از زانو خم شوید، نه از کمر. یک دست نزدیکِ تیغه و دستِ دیگر سرِ دسته.
- برای کندن، تیغه را عمود بگذارید و با پا روی لبه فشار دهید؛ بعد دسته را عقب بکشید تا خاک جدا شود.
- بار را با پاها بلند کنید و برای خالی کردن، کلِ بدن را بچرخانید؛ کمر را نپیچانید.
- بیل را پر نکنید. بارِ سبک‌تر و تعدادِ بیشتر به‌صرفه‌تر از بارِ سنگین است.
- پرتابِ دور نکنید؛ فرغون را نزدیک بیاورید.
- از بیل به‌جای دیلم استفاده نکنید؛ دسته از گلویی می‌شکند.
- بعد از کار گِل و ملات را بشویید؛ ملاتِ خشک‌شده تیغه را سنگین و ناصاف می‌کند.
- لبهٔ بیلِ نوک‌تیز را سالی یک بار با سوهان تیز کنید؛ بیلِ تیز خیلی راحت‌تر در خاک می‌رود.
- دستهٔ چوبی را خشک نگه دارید و اگر ترک خورد عوضش کنید.
بیلِ فروشگاه
| محصول | مشخصاتِ اعلام‌شده |
|---|---|
| بیل پارویی اکو | تیغهٔ فولادیِ صاف و پهن، دستهٔ چوبیِ بلند؛ برای شن، ماسه، خاک، برف و غلات |
پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ انواع بیل
بیل پارویی برای چیست؟
برداشتن و جابه‌جاییِ موادِ ریخته‌شده از روی سطحِ صاف: شن، ماسه، نخاله، برف و غلات.
بیل نوک‌تیز بهتر است یا پارویی؟
برای کندن نوک‌تیز و برای بارگیری پارویی. در ساختمان و باغ معمولاً هر دو لازم می‌شود.
برای برف‌روبی چه بیلی مناسب است؟
بیلِ پاروییِ پهن؛ هرچه سبک‌تر بهتر. برای برفِ یخ‌زده لبهٔ فلزی لازم است.
برای مخلوط کردنِ ملات کدام بیل؟
نوک‌تیز برای هم‌زدن و پارویی برای جمع کردن از روی زمین.
بیل سایز ۲ و ۳ چه فرقی دارند؟
اندازهٔ تیغه فرق دارد؛ شمارهٔ بزرگ‌تر تیغهٔ بزرگ‌تر. ابعادِ دقیق را در مشخصاتِ همان مدل ببینید.
دستهٔ بیل شکست؛ عوض می‌شود؟
بله. پرچ یا پیچِ گلویی را درآورید، دستهٔ نو را جا بزنید و دوباره پیچ کنید.
بیلچه باغبانی با بیل چه فرقی دارد؟
بیلچه یک‌دستی و کوچک است و برای گلدان و کاشتِ نشا به کار می‌رود، نه برای کندنِ زمین.
راهنماهای مرتبط
برای ابزارِ ساختمان ابزار لازم برای بنایی، برای هرس قیچی باغبانی، برای اره اره دستی چوب بر، برای ماله انواع ماله و برای دستکش سایز دستکش کار را ببینید. همهٔ راهنماها در صفحهٔ ابزار آلات جمع شده‌اند.