صفحه برش و سایش
بنایی با چند ابزارِ ساده انجام میشود، ولی هر کدام کارِ مشخصی دارد و نبودنِ یکی، کیفیتِ کلِ دیوار را پایین میآورد: دیواری که شاقول نخورده کج میشود، ملاتی که با ابزارِ اشتباه پخش شده ترک برمیدارد و دستی که بدونِ دستکش با سیمان کار کرده، میسوزد. این فهرست ابزارها را به ترتیبِ مراحلِ کار میچیند و برای هر کدام میگوید دقیقاً چه کاری میکند و هنگامِ خرید به چه چیزی نگاه کنید.
محصولات در دستههای ماله، تراز، شاقول، ریسمان، متر و دستکش موجود است.
فهرستِ ابزار بنایی در یک نگاه
| مرحله | ابزار | کارِ اصلی |
|---|---|---|
| اندازهگیری و پیادهکردن | متر، ریسمانِ رنگی (چاکلاین)، ریسمانِ کار | اندازه، خطِ صاف روی زمین و دیوار |
| کنترلِ صافی | تراز، شاقول، تراز لیزری | افقی و عمودی بودنِ رجها و دیوار |
| ساخت و حملِ ملات | بیل، فرغون، سطل، ملاقه | مخلوطکردن، جابهجایی و برداشتنِ ملات |
| چیدن و اندود | کمچه، ماله، تختهماله، لیسه، مالهشانهای | پخش، صافکردن و پرداختِ ملات و چسب |
| برش و اصلاح | چکش و قلم، تیشه، فرز سنگبری | بریدنِ آجر و بلوک، تخریبِ جزئی |
| ایمنی | دستکشِ لاستیکیِ بنایی، عینک، کفشِ ایمنی | محافظت از پوست، چشم و پا |
اگر برای کارِ کوچکِ خانگی (ترمیمِ دیوار، نصبِ چارچوب، رجچینیِ کوتاه) میخرید، حداقلها اینهاست: ملاقه یا کمچه، یک ماله، یک تراز، متر، سطل و دستکشِ لاستیکی.
مرحلهٔ ۱: اندازهگیری و پیادهکردن
متر نواری. برای بنایی متر ۵ متری با تیغهٔ پهن انتخابِ عملی است؛ تیغهٔ پهنتر در طولِ بیشتری بدونِ خمشدن جلو میرود. یک نکتهٔ کمدانسته: قلابِ سرِ متر عمداً لق است. وقتی متر را به لبهای میگیرید، قلاب به اندازهٔ ضخامتِ خودش بیرون میآید و وقتی به دیوار فشار میدهید، به داخل میرود؛ این لقی خطا نیست، جبرانِ ضخامتِ قلاب است. قلابِ خمشده یا پرچِ شلشده، همهٔ اندازهها را چند میلیمتر جابهجا میکند.
ریسمانِ رنگی (چاکلاین). قرقرهای با نخ و محفظهٔ پودرِ رنگی. نخ را بینِ دو نقطه میکشید، از وسط بلند میکنید و رها میکنید؛ خطی صاف و بلند روی کف یا دیوار میافتد. برای پیادهکردنِ محلِ دیوار، خطِ کفِ کاشی و محلِ نصبِ کناف ضروری است.
ریسمانِ کار. نخِ کشیدهای که بین دو گوشهٔ دیوار بسته میشود تا هر رجِ آجر یا بلوک با آن همتراز چیده شود. بدونِ آن، رجها در طولِ دیوار موجدار میشوند.
مرحلهٔ ۲: کنترلِ صافی؛ تراز و شاقول
تراز افقی و عمودی بودنِ سطح را با حبابِ داخلِ لوله نشان میدهد. ترازِ ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتری برای بیشترِ کارها کافی است و ترازِ بلندتر خطای بیشتری را روی سطحِ بزرگ نشان میدهد. ترازتان را همین حالا امتحان کنید: آن را روی سطحی صاف بگذارید و موقعیتِ حباب را ببینید، بعد ۱۸۰ درجه بچرخانید و دقیقاً در همان جا بگذارید. اگر حباب در هر دو حالت در یک نقطه است، تراز سالم است؛ اگر جابهجا شد، خودِ تراز خطا دارد.
شاقول وزنهای است آویزان از نخ که بهخاطرِ جاذبه همیشه دقیقاً عمود میایستد. برای کنترلِ عمودیبودنِ دیوارِ بلند، ستون و گوشه، از ترازِ کوتاه دقیقتر است، چون خطای کوچکِ تراز در ارتفاعِ سهمتری چند میلیمتر میشود. روشِ کار: نخ را از بالای دیوار آویزان کنید، صبر کنید وزنه آرام شود و فاصلهٔ نخ تا دیوار را در بالا و پایین مقایسه کنید.
ترازِ لیزری یک خطِ نوری افقی یا عمودی روی کلِ اتاق میاندازد و برای نصبِ کابینت، کاشیکاریِ بزرگ و کناف سرعتِ کار را چند برابر میکند. برای رجچینیِ معمولی ضروری نیست.
مرحلهٔ ۳: ساخت و حملِ ملات
بیل برای مخلوطکردنِ شن، ماسه و سیمان و فرغون برای جابهجاییِ آن. بیلِ پارویی با تیغهٔ پهن برای همزدن و جابهجاییِ مصالحِ ریز راحتتر از بیلِ نوکتیز است.
ملاقه بنایی ظرفی کاسهای با دسته است که ملات، گچ یا سیمان را از سطل یا تخته برمیدارد و به محلِ کار میرساند. کارش جابهجا کردن است، نه صافکردن. بنّا با ملاقه ملات را روی رج میریزد و با کمچه یا ماله پخش میکند. ملاقه باید دستهٔ محکم و جوشِ سالم در محلِ اتصالِ دسته به کاسه داشته باشد؛ همین نقطه زیرِ وزنِ ملات زودتر از همه میشکند.
مرحلهٔ ۴: چیدن و اندود؛ کمچه، ماله و خانوادهاش
| ابزار | شکل | کاربرد |
|---|---|---|
| کمچه | تیغهٔ فولادیِ مثلثی یا گلابیشکل با دستهٔ بالا | برداشتن و پخشِ ملات روی رج، پرکردنِ درز |
| ماله فولادی | تیغهٔ تختِ مستطیلی | صافکردنِ اندودِ سیمان و گچ |
| تختهماله (پلاستیکی یا چوبی) | صفحهٔ تختِ پهن | مالهکشیِ اولیه و زبرکردنِ سطح برای لایهٔ بعد |
| مالهٔ اسفنجی | صفحه با رویهٔ اسفنج | پرداختِ نهایی، پاککردنِ دوغاب و بندکشی |
| ماله شانهای (دندانهدار) | لبههای دندانهدار | پخشِ یکنواختِ چسبِ کاشی با ضخامتِ ثابت |
| لیسه | تیغهٔ پهنِ کوتاه | تراشیدن، صافکردن و آمادهسازیِ سطح |
ماله شانهای مهمترین ابزارِ کاشیکاری است و اشتباهش مستقیماً به پوکشدنِ کاشی میرسد. قاعدهٔ کلی ساده است: کاشیِ بزرگتر، دندانهٔ بزرگتر. کاشی و پرسلانِ بزرگ لایهٔ ضخیمترِ چسب لازم دارند تا همهٔ سطحِ پشتش درگیر شود. شیارهای چسب را در یک جهت بکشید، نه دایرهای، تا هوا هنگامِ فشاردادنِ کاشی بیرون برود.
مرحلهٔ ۵: برش و اصلاح
برای بریدنِ آجر و بلوک با دست، تیشه یا چکش و قلم کافی است. برای برشِ صاف و تمیز، فرزِ سنگبری با صفحهٔ مخصوصِ سنگ سریعتر است. انتخاب بینِ مینیفرز و فرزِ بزرگ برای این کار در تفاوت فرز و مینیفرز توضیح داده شده است. اگر روی دیوارِ آماده باید سوراخ بزنید، نوعِ مته و دریل را از فرق مته آهن، دیوار و چوب انتخاب کنید.
ایمنی: چرا دستکشِ لاستیکیِ بنایی ضروری است؟
سیمانِ خیس بهشدت قلیایی است. تماسِ طولانی با پوست، بهخصوص وقتی ملات داخلِ دستکشِ پارچهای یا کفش میماند، باعثِ سوختگیِ شیمیایی و التهابِ پوست میشود — و این سوختگی آرام و بدونِ درد شروع میشود، پس معمولاً دیر متوجهش میشوید. به همین دلیل:
- دستکشِ لاستیکی یا روکشدار بپوشید، نه نخیِ ساده. دستکشِ نخی ملات را جذب میکند و آن را روی پوست نگه میدارد.
- اگر ملات داخلِ دستکش رفت، دست را فوراً با آبِ فراوان بشویید و دستکشِ خشک بپوشید.
- هنگامِ ریختنِ سیمانِ خشک و برش با فرز، عینک و ماسکِ گردوغبار بزنید.
- برای جابهجاییِ آجر و بلوک، دستکشِ روکشدار از زبری و بریدگی جلوگیری میکند.
ابزارهای بناییِ موجود در فروشگاه
| محصول | مرحله |
|---|---|
| ملاقه بنایی | ملات |
| تخته ماله پلاستیکی شفاف | اندود |
| ماله بنایی اسفنجی اپیکا ۲۰۳۳۴ | پرداخت |
| ماله فلزی ۳۰ شانهای | چسبِ کاشی |
| لیسه فلزی شانهای | آمادهسازی |
| شاقول بنایی سایز ۴ | کنترلِ عمود |
| تراز smy | کنترلِ تراز |
| تراز لیزری قرمز تیوان L04 | کنترلِ تراز |
| ریسمان رنگی ۱۵ متر آلومینیومی اکو | پیادهکردن |
| متر ۵٫۵ متری نشکن زیمبرگ | اندازهگیری |
| بیل پارویی اکو | ملات |
| دستکش بنایی لاستیکی استادکار | ایمنی |
| دستکش کار با روکش کف دست | ایمنی |
قیمتها و موجودی هنگامِ انتشارِ صفحه از فروشگاه خوانده شدهاند؛ وضعیتِ روز را در صفحهٔ هر کالا ببینید.
برای انتخاب دستکش مناسب ملات، آجر و لبهٔ تیز، راهنمای کدام دستکش برای کدام کار را ببینید.
برای انتخاب متر و متر لیزری، متر چند متری بخرم را ببینید.
فرق تراز حبابی و لیزری و آزمون دقت تراز در تراز بنایی یا تراز لیزری آمده است.
اگر لایهٔ رویی سرامیک یا پرسلان است، مته سرامیک و گرانیت را هم ببینید.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ ابزار بنایی
ابزار لازم برای بنایی چیست؟
متر و ریسمانِ رنگی برای پیادهکردن، تراز و شاقول برای کنترلِ صافی، بیل و فرغون و ملاقه برای ملات، کمچه و ماله و تختهماله برای چیدن و اندود، تیشه یا فرز برای برش، و دستکشِ لاستیکی و عینک برای ایمنی.
ملاقه بنایی چه کاری انجام میدهد؟
ملات، گچ یا سیمان را از سطل برمیدارد و به محلِ کار میرساند. پخش و صافکردنِ ملات کارِ کمچه و ماله است؛ ملاقه ابزارِ جابهجایی است.
فرق کمچه و ماله چیست؟
کمچه تیغهٔ مثلثی یا گلابیشکل دارد و برای برداشتن و پخشِ ملات روی رج و پرکردنِ درز است. ماله تیغهٔ تختِ مستطیلی دارد و برای صافکردنِ سطحِ اندود به کار میرود.
چطور بفهمم تراز من درست است؟
تراز را روی سطحی صاف بگذارید و جای حباب را ببینید، بعد ۱۸۰ درجه بچرخانید و در همان نقطه بگذارید. اگر حباب در هر دو حالت یکجا ماند، تراز سالم است.
شاقول بهتر است یا تراز؟
برای عمودیبودنِ دیوار و ستونِ بلند، شاقول دقیقتر است چون خطای کوچکِ ترازِ کوتاه در ارتفاعِ زیاد بزرگ میشود. برای افقیبودنِ رج و سطح، تراز لازم است.
چرا برای کار با سیمان دستکش لاستیکی لازم است؟
سیمانِ خیس قلیایی است و تماسِ طولانی با پوست سوختگیِ شیمیایی ایجاد میکند. دستکشِ نخی ملات را جذب و روی پوست نگه میدارد؛ دستکشِ لاستیکی یا روکشدار از آن جلوگیری میکند.
ماله شانهای چند دندانه بخرم؟
قاعدهٔ کلی این است که کاشیِ بزرگتر دندانهٔ بزرگتر میخواهد تا چسبِ کافی پشتِ کاشی بنشیند. برای کاشیِ بزرگ و پرسلان، ماله با دندانهٔ درشت انتخاب کنید و توصیهٔ سازندهٔ چسب را هم ببینید.
ریسمان رنگی چه کاربردی دارد؟
با کشیدن و رها کردنِ نخِ آغشته به پودرِ رنگی، خطی صاف و بلند روی کف یا دیوار میاندازد؛ برای پیادهکردنِ محلِ دیوار، خطِ کاشی و نصبِ کناف.
خرید ابزار بنایی از جهانخواهان
ابزارهای بنایی در دستههای ماله، تراز، شاقول و دستکش فهرست شدهاند. راهنماهای مرتبط: فرق مته آهن، دیوار و چوب، تفاوت فرز و مینیفرز و راهنمای خرید کیف و کوله ابزار. همهٔ راهنماها در صفحهٔ ابزار آلات.