صفحه برش و سایش
«برای بنایی چه دستکشی بخرم؟» جوابِ کوتاه: برای کار با ملات و سیمانِ خیس دستکشِ لاستیکیِ ضدآب، برای جابهجاییِ آجر و بلوکِ خشک دستکشِ کشبافِ کفروکشدار، و برای کار با ورق، شیشه و لبهٔ تیز دستکشِ ضدبرش. یک دستکش برای همهٔ این کارها وجود ندارد؛ این مقاله میگوید هر کدام را کی و چرا بپوشید.
این راهنما مکملِ مقالهٔ ابزار لازم برای بنایی است. همهٔ مدلها در دستهٔ دستکش و گروهِ تجهیزات ایمنی فهرست شدهاند.
کدام دستکش برای کدام کار؟ جدولِ انتخاب
| کار | دستکشِ مناسب | چرا |
|---|---|---|
| ملاتریزی، بتن، گچ و سیمانِ خیس | لاستیکیِ لاتکس یا نیتریل، ترجیحاً ساقبلند | سیمانِ خیس قلیایی است و تماسِ طولانی با پوست سوزش و زخم میسازد؛ فقط لایهٔ ضدآب جلویش را میگیرد |
| حملِ آجر، بلوک و مصالحِ خشک | کشباف با کف و انگشتِ روکشدار | چنگشِ خوب روی سطحِ زبر، پشتِ دستِ تنفسپذیر و خستگیِ کمتر در ساعتهای طولانی |
| ورقِ فلزی، شیشه، تیغه و لبهٔ برنده | ضدبرش (الیاف HPPE با روکشِ کف) | الیافِ ضدبرش جلوی بریدگی را میگیرد؛ لاستیک در برابرِ لبهٔ تیز مقاومتی ندارد |
| روغن، گریس و حلّال | نیتریل | لاتکس در تماس با روغن و حلّال ورم میکند و زود پاره میشود |
| کار با دستگاهِ چرخان (دریل، فرز ستونی) | بدونِ دستکشِ گشاد | دستکشِ گشاد ممکن است لای قطعهٔ چرخان گیر کند و دست را بکشد |
قاعدهٔ یکخطی: خیس ← لاستیکی؛ زبر و خشک ← کشبافِ روکشدار؛ تیز ← ضدبرش. بنّا معمولاً دو جفت لازم دارد: یک لاستیکی برای ملات و یک روکشدار برای آجرچینی.
چرا دستکشِ پارچهای برای ملات کافی نیست؟
پارچه و کشبافِ بدونِ روکش آبِ ملات را مثلِ اسفنج میمکد و آن را ساعتها روی پوست نگه میدارد. سیمانِ خیس بهخاطرِ آهکِ آزادش قلیاییِ قوی است؛ تماسِ کوتاه اثری ندارد، اما وقتی دستکشِ خیس چند ساعت روی دست بماند، پوست خشک، ترکخورده و گاهی دچارِ سوختگیِ شیمیایی میشود. به همین دلیل برای کارِ خیس، دستکش باید ضدآب باشد و ملات نباید از سرِ ساق به داخلش بریزد؛ مدلِ ساقبلند یا بستنِ سرِ آستین روی ساقِ دستکش همین مشکل را حل میکند.
لاتکس یا نیتریل؛ فرقشان چیست؟
| ویژگی | لاتکسِ طبیعی | نیتریل |
|---|---|---|
| انعطاف و کشسانی | بسیار زیاد، راحت روی دست مینشیند | کمی سفتتر |
| چنگش روی آجر و ابزارِ خیس | عالی | خوب |
| مقاومت در برابرِ روغن و حلّال | ضعیف | خوب |
| حساسیتِ پوستی | برای افرادِ حساس به لاتکس مناسب نیست | بدونِ پروتئینِ لاتکس |
| کارِ مناسب | بنایی، سیمانکاری، شستوشو | مکانیکی، رنگ، مواد شیمیایی |
دستکشهای بناییِ دورنگ معمولاً دو یا سه لایهاند و رنگِ دوم زیرِ لایهٔ رویی پنهان است؛ وقتی رنگِ زیرین از جایی بیرون زد یعنی لایهٔ اول ساییده شده و وقتِ تعویض نزدیک است.
عددهای روی دستکشِ ضدبرش یعنی چه؟
دستکشهای ایمنی در اروپا با استانداردِ EN 388 درجهبندی میشوند و روی آنها یک ردیف عدد و حرف چاپ میشود. عددها به ترتیب مقاومت در برابرِ سایش، برش، پارگی و نفوذِ نوکِ تیز را نشان میدهند و عددِ بزرگتر یعنی مقاومتِ بیشتر. در نسخهٔ جدیدِ استاندارد، مقاومتِ برش با یک حرف از A تا F هم بیان میشود که F بالاترین است. «سطح ۵» که روی بعضی دستکشها میبینید مربوط به مقیاسِ قدیمیِ برش است و بالاترین درجهٔ آن مقیاس بود.
ضدبرش یعنی «مقاوم در برابرِ لبهٔ تیز»، نه «ضدِ تیغهٔ چرخان». هیچ دستکشی دست را در برابرِ صفحهٔ فرز یا تیغهٔ ارهٔ روشن محافظت نمیکند.
سایزِ دستکش را چطور انتخاب کنم؟
- دستکشِ بزرگ سرِ انگشتها خالی میماند، چنگش کم میشود و احتمالِ گیر کردن بیشتر است.
- دستکشِ تنگ در سرما و کارِ طولانی دست را خسته میکند و لاستیکش زودتر در محلِ خمِ انگشت ترک برمیدارد.
- برای بیشترِ مردان سایزِ M یا L مناسب است؛ اگر بین دو سایز هستید، برای کشباف سایزِ کوچکتر و برای لاستیکی سایزِ بزرگتر را امتحان کنید.
عمرِ دستکشِ بنایی را چطور بیشتر کنم؟
- بعد از کار، دستکش را تا وقتی هنوز در دست است زیرِ آب بشویید تا ملات روی آن خشک نشود.
- در سایه خشک کنید؛ آفتابِ مستقیم لاستیک را ترد و ترکخورده میکند.
- دستکشِ لاستیکی را نزدیکِ روغن، بنزین و تینر نگذارید.
- دستکشِ پاره را وصله نکنید؛ از همان پارگی ملات وارد میشود و محافظت از بین میرود.
دستکشهای موجود در فروشگاه
| محصول | نوع |
|---|---|
| دستکش لاستیکی دورنگ بنایی استادکار سایز مدیوم | لاتکس، مناسب ملات |
| دستکش بنایی لاستیکی استادکار | لاستیکی |
| دستکش کار جهان خواهان با روکش کف دست | کشبافِ کفروکشدار |
| دستکش ضد برش آبی اکو | ضدبرش HPPE |
| دستکش ضد برش گیلان سری ۱ | ضدبرش |
همهٔ مدلها در دستکش (8 کالا) آمدهاند.
برای برش ایمن شیشه، روش برش شیشه با الماس را هم ببینید.
برای کامل کردن تجهیزات ایمنی، ماسک تنفسی و گوشی ایمنی را هم ببینید.
برای انتخاب دستگاه جوش، اینورتر جوشکاری چند آمپر را ببینید.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ دستکش بنایی
برای بنایی چه دستکشی بهتر است؟
برای ملات و سیمانِ خیس دستکشِ لاستیکیِ ضدآب و ترجیحاً ساقبلند، و برای جابهجاییِ آجر و بلوکِ خشک دستکشِ کشبافِ کفروکشدار بهتر است. بیشترِ بنّاها هر دو را دارند.
دستکش بنایی لاستیکی چیست؟
دستکشی از لاتکس یا لاستیکِ مشابه که کف و پشتِ دست را کامل میپوشاند و آب و ملات از آن عبور نمیکند. سطحِ کفِ آن معمولاً زبر یا موجدار است تا آجرِ خیس از دست لیز نخورد.
چرا سیمان دست را میسوزاند؟
سیمانِ خیس قلیاییِ قوی است. اگر ساعتها روی پوست بماند، مثلاً داخلِ دستکشِ پارچهایِ خیس، چربیِ پوست را از بین میبرد و باعثِ خشکی، ترک و سوختگیِ شیمیایی میشود.
دستکش لاتکس بهتر است یا نیتریل؟
برای بنایی و کارِ خیس، لاتکس انعطاف و چنگشِ بهتری دارد. برای کار با روغن، گریس، رنگ و حلّال نیتریل بهتر است. کسانی که به لاتکس حساسیت دارند باید نیتریل بپوشند.
دستکش ضد برش برای بنایی لازم است؟
برای آجرچینیِ معمولی نه، اما برای بریدن و جابهجاییِ ورقِ فلزی، شیشه، سنگِ لبتیز و میلگرد بله. ضدبرش بودن در برابرِ تیغه یا صفحهٔ چرخانِ دستگاه محافظت نمیکند.
عددهای EN 388 روی دستکش یعنی چه؟
مقاومتِ دستکش در برابرِ سایش، برش، پارگی و نفوذِ نوکِ تیز را به ترتیب نشان میدهند؛ عددِ بزرگتر بهتر است. در نسخهٔ جدید، مقاومتِ برش با حرفی از A تا F هم بیان میشود.
با دستکش میشود با دریل کار کرد؟
با دستکشِ گشاد یا پارچهایِ آویزان توصیه نمیشود، چون ممکن است لای مته یا سهنظامِ چرخان گیر کند. اگر لازم است، دستکشِ کاملاً اندازه و بدونِ نخِ آزاد بپوشید.
خرید دستکش از جهانخواهان
دستکشهای لاستیکی، روکشدار و ضدبرش در دستکش فهرست شدهاند و به سراسرِ ایران ارسال میشوند. راهنماهای مرتبط: ابزار لازم برای بنایی و کدام عینک ایمنی مناسب کار است. همهٔ راهنماها در صفحهٔ ابزار آلات جمع شدهاند.