صفحه برش و سایش
«برای کار با فرز چه عینکی بزنم؟» جوابِ کوتاه: برای فرز و سنگزنی، عینکِ ایمنیِ ضدضربه با محافظِ کناری، و بهتر از آن شیلدِ صورت روی عینک؛ برای برشکاری با مشعل، عینکِ دودیِ مخصوص؛ و برای جوشِ برق، فقط ماسکِ جوشکاری با فیلترِ مناسب. عینکِ آفتابی یا عینکِ طبی جای هیچکدام را نمیگیرد، چون در برابرِ ضربهٔ ذرهٔ پرتابی آزمون نشده است.
این مقاله مکملِ راهنمای خرید فرز و انواع مشعل گازی است. مدلها در دستهٔ عینک و گروهِ تجهیزات ایمنی فهرست شدهاند.
کدام عینک برای کدام کار؟
| کار | محافظِ مناسب | چرا |
|---|---|---|
| دریلکاری، نجاری، بنایی، کارِ عمومیِ کارگاه | عینکِ ایمنیِ شفاف با محافظِ کناری | ذرات و خاکارهٔ پرتابی |
| فرز، سنگزنی، برس سیمی | عینکِ ضدضربه + شیلدِ صورت، یا عینکِ بسته (گاگل) | ذرهٔ داغ با سرعتِ زیاد؛ احتمالِ شکستنِ صفحه |
| گرد و غبارِ ریز، گچکاری، تخریب | عینکِ بسته با تهویهٔ غیرمستقیم | گرد از کنارِ عینکِ معمولی وارد میشود |
| برشکاری و لحیمکاری با مشعل (هواگاز) | عینکِ دودیِ مخصوصِ برشکاری | نورِ شدیدِ شعله و ذوب |
| جوشِ برق (الکترود، CO2، آرگون) | ماسکِ جوشکاری با فیلترِ تیرهٔ مناسب یا ماسکِ اتومات | قوسِ جوش پرتوِ فرابنفشِ شدید دارد و پوستِ صورت را هم میسوزاند |
| بیرون و آفتاب | عینکِ ایمنیِ دودی با UV400 | هم ضدضربه، هم محافظِ نور |
عینکِ دودیِ جوشکاری برای جوشِ برق بهعنوانِ محافظِ اصلی کافی نیست. قوسِ جوشِ برق فیلترِ بسیار تیرهتری لازم دارد و صورت و گردن را هم میسوزاند؛ برای آن ماسکِ جوشکاری بخرید.
عینکِ ایمنی چه فرقی با عینکِ معمولی دارد؟
- جنسِ عدسی: عینکهای ایمنی معمولاً پلیکربناتاند که در برابرِ ضربه نمیشکنند و تکهٔ تیز نمیسازند.
- آزمونِ ضربه: عینکِ ایمنیِ استاندارد با پرتابِ ذرهٔ فلزی آزمون میشود؛ عینکِ آفتابی و طبی چنین آزمونی ندارند.
- محافظِ کناری: بیشترِ ذرات از کنار به چشم میخورند، نه از روبهرو.
- فریمِ مقاوم که با ضربه از صورت نمیافتد.
نشانههای روی عینک یعنی چه؟
عینکهای ایمنیِ استاندارد روی فریم یا عدسی کدهایی دارند:
| علامت | معنی |
|---|---|
| EN 166 | استانداردِ اروپاییِ محافظِ چشم |
| F | مقاومت در برابرِ ضربهٔ کمانرژی (سطحِ پایه برای عینکِ ایمنی) |
| B | ضربهٔ متوسط؛ معمولاً در عینکهای بسته (گاگل) |
| A | ضربهٔ پرانرژی؛ معمولاً فقط در شیلدِ صورت |
| Z87+ | استانداردِ آمریکاییِ عینکِ ایمنی با مقاومت در برابرِ ضربهٔ زیاد |
| UV400 | فیلترِ کاملِ فرابنفش تا طولموجِ ۴۰۰ نانومتر |
| K و N | ضدخش و ضدبخار |
اگر هیچ نشانهای روی عینک نیست، نمیتوان مطمئن بود در برابرِ ضربه آزمون شده است.
ایمنیِ چشم هنگامِ کار با فرز
- عینک را قبل از روشن کردن بزنید و تا توقفِ کاملِ صفحه برندارید؛ بیشترِ آسیبها در همان چند ثانیهٔ آخر است.
- حفاظِ فرز را برندارید و آن را بینِ صفحه و صورت بچرخانید.
- در راستای صفحه نایستید؛ اگر صفحه بشکند، تکهها در صفحهٔ چرخش پرتاب میشوند.
- برای کارِ طولانی با فرز، شیلدِ صورت روی عینک بزنید.
- اگر عینکِ طبی دارید، عینکِ ایمنیِ مخصوصِ روی عینکِ طبی (بزرگتر) بخرید.
انتخابِ درستِ صفحه هم خطرِ شکستن را کم میکند؛ توضیح در تفاوت صفحه برش آهن، استیل و سنگ.
چرا عینک بخار میگیرد و چه کنیم؟
- عینکِ بسته هوای گرمِ صورت را نگه میدارد؛ مدلهای با تهویهٔ غیرمستقیم یا پوششِ ضدبخار این مشکل را کم میکنند.
- با ماسکِ تنفسی، لبهٔ بالای ماسک را روی بینی کاملاً فشار دهید تا بازدم به عینک نرسد.
- عدسی را با پارچهٔ نرم و آب تمیز کنید؛ حلّال و پارچهٔ زبر پوششِ ضدخش و ضدبخار را از بین میبرد.
عینکهای موجود در فروشگاه
| محصول | کاربرد |
|---|---|
| عینک مهندسی PSA 103 | کارِ عمومی و کارگاه |
| عینک بغل کرکرهای شفاف WT47 تیوان | شفاف با محافظِ کناری |
| عینک بغل کرکرهای PSA203 دودی تیوان | دودی، بیرون و نورِ شدید |
| عینک ایمنی برشکاری سری ایران RH-9026 رونیکس | برشکاری با هواگاز، UV400 |
| عینک جوشکاری تک پلاست دودی | دودی |
| عینک جوشکاری اتومات تک پلاست TP-E0017 | اتومات |
همهٔ مدلها در عینک (9 کالا) آمدهاند.
هنگام شکستن تیغ کاتر عینک بزنید؛ انتخاب کاتر در کاتر ۹ یا ۱۸ آمده است.
علاوه بر عینک، ماسک تنفسی و گوشی صداگیر هم لازم است؛ ماسک تنفسی و گوشی ایمنی را ببینید.
انتخاب اینورتر و متعلقات ایمنی جوشکاری در اینورتر جوشکاری چند آمپر آمده است.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ عینک ایمنی
برای کار با فرز چه عینکی بزنم؟
عینکِ ایمنیِ ضدضربه با محافظِ کناری و ترجیحاً شیلدِ صورت روی آن، یا عینکِ بسته (گاگل). عینکِ آفتابی یا طبی کافی نیست.
عینک ایمنی چیست؟
عینکی با عدسیِ مقاوم در برابرِ ضربه، معمولاً پلیکربنات، و محافظِ کناری که طبقِ استانداردهایی مثلِ EN 166 یا Z87 آزمون شده و از چشم در برابرِ ذراتِ پرتابی محافظت میکند.
عینک جوشکاری دودی برای جوش برق کافی است؟
خیر. قوسِ جوشِ برق فیلترِ بسیار تیرهتری لازم دارد و پوستِ صورت را هم میسوزاند. برای جوشِ برق ماسکِ جوشکاری با فیلترِ مناسب یا ماسکِ اتومات لازم است.
UV400 روی عینک یعنی چه؟
یعنی عدسی پرتوِ فرابنفش را تا طولموجِ ۴۰۰ نانومتر، که تقریباً کلِ فرابنفشِ خورشید است، فیلتر میکند.
فرق عینک ایمنی و گاگل چیست؟
عینکِ ایمنی مثلِ عینکِ معمولی با محافظِ کناری است و سبک و خنک است؛ گاگل دورِ چشم را کامل میپوشاند و در برابرِ گرد و غبار، پاشش و ضربهٔ بیشتر محافظتِ بهتری دارد.
نشان EN 166 F روی عینک یعنی چه؟
یعنی عینک طبقِ استانداردِ اروپاییِ محافظِ چشم ساخته شده و در برابرِ ضربهٔ کمانرژی آزمون شده است. B و A سطوحِ ضربهٔ بالاتر را نشان میدهند.
با عینک طبی چه عینک ایمنی بزنم؟
عینکهای ایمنیِ بزرگتری که مخصوصِ پوشیدن روی عینکِ طبی ساخته شدهاند، یا گاگلِ جادار. عینکِ طبیِ معمولی در برابرِ ضربه آزمون نشده است.
خرید عینک ایمنی از جهانخواهان
عینکهای ایمنی، دودی و برشکاری در عینک فهرست شدهاند. راهنماهای مرتبط: راهنمای خرید فرز، انواع مشعل گازی و کدام دستکش برای کدام کار. همهٔ راهنماها در ابزار آلات است.