صفحه برش و سایش
فرز و مینیفرز پرکاربردترین ابزارِ برش و سایشاند و در عینِ حال پرحادثهترین ابزارِ کارگاه. انتخابِ درستِ توان، صفحه و رعایتِ چند قاعدهٔ ساده، هم کیفیتِ کار را بالا میبرد و هم ایمنی را.
این مقاله بخشی از راهنمای جامعِ ابزار آلات است. محصولات را در دستههای فرز برقی، فرز مینیاتوری و فرز سنگبری ببینید.
مینیفرز یا فرزِ بزرگ؟
این اولین و مهمترین انتخاب است و به عمقِ برشی که لازم دارید برمیگردد:
| ویژگی | مینیفرز | فرزِ بزرگ |
|---|---|---|
| قطرِ صفحه | ۱۱۵ تا ۱۲۵ میلیمتر | ۱۸۰ تا ۲۳۰ میلیمتر |
| توانِ رایج | ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ وات | ۲۰۰۰ وات به بالا |
| عمقِ برش | حدودِ ۳۰ تا ۴۰ میلیمتر | حدودِ ۶۰ تا ۷۰ میلیمتر |
| کاربرد | همهکاره، برش و سایشِ سبک | برشِ عمیق، سنگ و کارِ سنگین |
برای اغلبِ کاربران مینیفرزِ ۱۱۵ میلیمتری انتخابِ اول است؛ سبک است، در فضای تنگ میچرخد و صفحهاش ارزانتر و در دسترستر است.
صفحه: مهمتر از خودِ دستگاه
بسیاری از مشکلاتِ کیفیت و ایمنی از صفحه میآید نه از فرز. سه نکته را همیشه رعایت کنید.
یک) نوعِ صفحه با جنسِ کار بخواند. صفحهٔ آهنبر، استیلبر، سنگبری و چوببری هرکدام ترکیبِ ساینده و اتصالِ متفاوتی دارند. صفحهٔ سنگبری روی فولاد کند و پرحرارت است و صفحهٔ فلز روی بتن سریع تمام میشود.
دو) برش و ساب را قاطی نکنید. صفحهٔ برشِ نازک فقط تحملِ نیروی محیطی دارد؛ فشارِ جانبی آن را میشکند.
سه) دورِ مجازِ صفحه را چک کنید. روی هر صفحه حداکثر دورِ ایمن نوشته شده و باید از دورِ دستگاه بالاتر باشد.
دورِ متغیر، براشلس و شارژی
دستگاهِ دیمردار اجازه میدهد دور را با کار تطبیق دهید — برای پولیش و استیل دورِ پایین و برای برشِ فولاد دورِ بالا. براشلس موتورِ بدونِ ذغال است: خنکتر، بادوامتر و در مدلِ شارژی بهمراتب کممصرفتر. فرزِ شارژی برای کارِ سیار و ارتفاع مزیتِ روشنی دارد ولی برای کارِ سنگینِ مداوم هنوز برقی مطمئنتر است.
محصولاتِ موجود در فروشگاه
در زمانِ نگارشِ این راهنما 15 قلم فرز و مینیفرز در فروشگاه ثبت شده که 5 قلم موجود است. موجودی متغیر است؛ وضعیتِ روز را در صفحهٔ هر کالا ببینید.
برندهای اصلیِ این دسته رونیکس، زیمبرگ و حدید برش هستند. از مینیفرزِ ۸۰۰ و ۱۲۰۰ واتِ ۱۱۵ میلیمتری تا فرزِ سنگبریِ ۲۳۰۰ وات، فرزِ آهنگریِ ۲۶۰۰ وات، اورفرزِ نجاریِ ۲۲۰۰ وات و مدلِ شارژیِ ۲۰ ولتِ براشلس.
ایمنی: چیزهایی که قابلِ مذاکره نیستند
- گارد را برندارید. بیشترِ حوادثِ جدیِ فرز در نبودِ گارد رخ میدهد.
- عینکِ ایمنی بزنید. براده با سرعتِ بالا پرتاب میشود و پلک واکنشِ کافی ندارد.
- قطعه را محکم مهار کنید. نگهداشتنِ قطعه با دست هنگامِ برش، دلیلِ شمارهٔ یکِ پسزدنِ دستگاه است.
- صفحهٔ ضربهخورده را دور بیندازید. ترکِ نامرئی زیرِ دورِ بالا باز میشود.
- پس از تعویضِ صفحه چند ثانیه بیبار بچرخانید. اگر لرزش داشت، خاموش کنید و دوباره ببندید.
هشت تفاوتِ این دو را با عدد و محاسبه در مقالهٔ تفاوت فرز و مینیفرز توضیح دادهایم.
برای انتخاب صفحهٔ آهن، استیل، سنگ یا الماسه، تفاوت صفحه برش آهن، استیل و سنگ را ببینید.
زغال فرز هم مثل دریل ساییده میشود؛ توضیح در زغال دریل چیست.
قبل از کار با فرز، کدام عینک ایمنی مناسب کار است را بخوانید.
برای کارهای دقیق و جاهای تنگ، فرز انگشتی را ببینید.
برای انتخاب شمارهٔ صفحهٔ فلاپ روی فرز، صفحه فلاپ را ببینید.
برای زنگزدایی با فرز و انتخاب برس سیمی، برس سیمی فرز و دریل را ببینید.
فرز و صفحههای زیمبرگ در راهنمای ابزارآلات زیمبرگ معرفی شدهاند.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ فرز
فرز و مینیفرز چه فرقی دارند؟
تفاوتِ اصلی در قطرِ صفحه و توان است. مینیفرز معمولاً صفحهٔ ۱۱۵ یا ۱۲۵ میلیمتری و توانِ ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ وات دارد و ابزاری همهکاره برای برش و سایشِ سبک است. فرزِ بزرگ صفحهٔ ۱۸۰ تا ۲۳۰ میلیمتری و توانِ ۲۰۰۰ وات به بالا دارد و برای برشِ عمیق و کارِ سنگین است.
توانِ مناسبِ مینیفرز چقدر است؟
برای کارِ خانگی و سبک ۶۰۰ تا ۹۰۰ وات کافی است. برای کارگاه و استفادهٔ مداوم ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ وات مناسبتر است چون زیرِ بار افت نمیکند و کمتر داغ میشود.
صفحهٔ برش و صفحهٔ ساب را میشود جای هم استفاده کرد؟
خیر و این خطرناک است. صفحهٔ برش نازک است (حدودِ ۱ تا ۳ میلیمتر) و فقط برای نیرویِ محیطی طراحی شده؛ اگر با آن ساب بزنید یعنی نیرو را به پهلویش وارد کردهاید و میتواند بشکند و تکههایش پرتاب شود.
دیمردار بودنِ فرز چه فایدهای دارد؟
دیمر یا کنترلِ دور اجازه میدهد سرعت را با جنسِ کار تطبیق دهید. برای پولیش و کارِ روی رنگ و استیل دورِ پایین لازم است؛ دورِ بالا سطح را میسوزاند. برای برشِ فولاد دورِ بالا بهتر است.
فرزِ شارژی بهدرد میخورد؟
برای کارِ سیار، ارتفاع و جایی که پریز نیست بله. مدلهای براشلسِ ۲۰ ولت امروز قدرتِ قابلقبولی دارند. برای کارِ سنگینِ مداوم هنوز فرزِ برقی مطمئنتر است چون افتِ توان ندارد.
فرزِ آهنگری با سنگبری چه فرقی دارد؟
هر دو فرزِ بزرگاند؛ تفاوت در صفحه و کاربردِ رایجشان است. فرزِ سنگبری بیشتر برای برشِ سنگ، بتن و کاشی با صفحهٔ مخصوص استفاده میشود و فرزِ آهنگری برای برش و پرداختِ فلز. توانِ هر دو معمولاً بالای ۲۰۰۰ وات است.
اورفرزِ نجاری چه کار میکند؟
اورفرز برای شیارزنی، لبهزنی و طرحزدن روی چوب است، نه برای برش. تیغههای متنوعی دارد که هرکدام یک نوع شیار یا لبهٔ خاص میسازند و در کابینتسازی و ساختِ درب کاربردِ زیادی دارد.
فرزِ انگشتی به چه کاری میآید؟
فرزِ انگشتی یا مینیگرایندر ابزارِ کوچکی برای کارِ ظریف است: پلیسهگیری، حکاکی، پرداختِ نقاطِ ریز و کار در فضاهای تنگ که فرزِ معمولی داخلش نمیرود.
گاردِ فرز را میشود برداشت؟
بههیچوجه. گارد تنها چیزی است که بینِ صفحهٔ در حالِ چرخش و دستِ شما قرار دارد. بیشترِ حوادثِ جدیِ فرز وقتی رخ میدهد که گارد برداشته شده باشد. اگر گارد مانعِ کارتان است، ابزارِ اشتباهی برای آن کار انتخاب کردهاید.
چرا صفحهٔ فرز وسطِ کار میشکند؟
رایجترین علتها: گیرکردنِ صفحه در برش و پیچیدنِ آن، فشارِ جانبی، استفاده از صفحهٔ نامناسب برای جنسِ کار، و صفحهٔ تاریخگذشته یا ضربهخورده. صفحهای که افتاده باشد ممکن است ترکِ نامرئی داشته باشد.
برای کار با فرز چه تجهیزات ایمنی لازم است؟
عینکِ ایمنی حداقلِ مطلق است — براده با سرعتِ زیاد پرتاب میشود. بهعلاوه دستکش، گوشیِ محافظ در برابرِ صدا، و برای کارِ طولانی ماسکِ گردوغبار. برای برشِ سنگ و بتن ماسک ضروری است نه اختیاری.
چطور بفهمم صفحه برای جنسِ کارم درست است؟
روی خودِ صفحه جنسِ مجاز نوشته شده است. صفحهٔ فلز (آهنبر و استیلبر) با صفحهٔ سنگبری فرق دارد و جای هم استفاده نمیشوند. همیشه قبل از نصب، برچسبِ روی صفحه و حداکثر دورِ مجازش را بخوانید؛ دورِ مجازِ صفحه باید از دورِ دستگاه بیشتر باشد.
فرز و مینیفرز پیشنهادی
فرزها و مینیفرزهای موجود و پرفروشِ فروشگاه برای انتخاب سریعتر:
فرز اهنگری 7118 زیمبرگ 2600 وات
مینی فرز حدید برش مدل HB57 | فرز 1200 وات صفحه 115 میلیمتری
مینی فرز حدید برش مدل HB47 | فرز 800 وات صفحه 115 میلیمتری
فرز آهنگری 180 میلی متر 2200 وات 3250 رونیکس
فرز سنگبری 230 میلی متر 2200 وات 3260 رونیکسراهنمای جامعتر را در صفحهٔ ابزار آلات بخوانید.