صفحه برش و سایش
«زغال دریل چیست؟» جوابِ کوتاه: زغال دو قطعهٔ کوچکِ گرافیتی است که با فشارِ فنر روی کلکتورِ موتورِ دریل میلغزند و برق را به بخشِ چرخانِ موتور میرسانند. زغال با کار ساییده میشود و وقتی کوتاه شد، دریل قطعووصل میکند، جرقهٔ زیاد میزند یا اصلاً روشن نمیشود. تعویضش ارزان است و در بیشترِ دریلها و فرزها بدونِ باز کردنِ کاملِ دستگاه انجام میشود.
این مقاله مکملِ راهنمای خرید دریل و راهنمای خرید فرز است. زغالها در دستهٔ زغال فهرست شدهاند.
زغال دریل کجاست و چه کاری میکند؟
موتورِ بیشترِ دریلها، فرزها و بتنکنهای برقی از نوعِ یونیورسال (جاروبکدار) است. بخشِ چرخانِ موتور (آرمیچر) در انتهایش یک استوانهٔ مسیِ شیاردار به نامِ کلکتور دارد. دو زغال از دو طرف با فنر روی این کلکتور فشرده میشوند. زغالها معمولاً نزدیکِ انتهای موتور، روبهروی هم قرار دارند؛ در بسیاری از مدلها پشتِ دو درپوشِ پیچیِ کوچک روی بدنه، و در بعضی زیرِ قابِ پشتیِ دستگاه.
دریلهای شارژیِ براشلس (بدونِ جاروبک) زغال ندارند. دریلهای شارژیِ قدیمیتر یا ارزانتر معمولاً موتورِ جاروبکدار دارند؛ در این دریلها زغال یا قابلِ تعویض است یا با خودِ موتور عوض میشود.
نشانههای تمام شدنِ زغال
- قطعووصل شدنِ دستگاه هنگامِ کار، مخصوصاً با تکان دادنِ دریل.
- جرقهٔ زیاد و حلقهٔ آتش دورِ کلکتور که از دریچههای تهویه دیده میشود. کمی جرقهٔ ریز طبیعی است.
- افتِ قدرت و کم شدنِ دور.
- بوی سوختگی و داغ شدنِ پشتِ موتور.
- روشن نشدنِ کامل در زغالهایی که «قطعکنِ خودکار» دارند.
بعضی زغالها یک پینِ عایق داخلِ خود دارند. وقتی زغال تا حدِ مجاز ساییده شود، این پین به کلکتور میرسد و موتور را خاموش میکند تا فنرِ فلزی کلکتور را خط نیندازد. اگر دستگاهی با این زغال ناگهان خاموش شد، اول زغال را ببینید.
زغال را کِی عوض کنیم؟
زغال را بیرون بیاورید و طولش را با زغالِ نو مقایسه کنید. قاعدهٔ رایج این است که وقتی زغال به حدودِ یکسوم طولِ اولیه یا به خطِ حدِ روی بدنهاش رسید، هر دو را عوض کنید. سازندهها گاهی حدِ دقیق را در دفترچه ذکر میکنند.
- همیشه هر دو زغال را با هم عوض کنید، حتی اگر یکی کمتر ساییده شده.
- اگر یک زغال خیلی سریعتر از دیگری ساییده شده یا کلکتور خط افتاده و سوخته، مشکل از خودِ کلکتور یا آرمیچر است؛ زغالِ نو فقط مدتی آن را پنهان میکند.
زغالِ درست را چطور پیدا کنم؟
- ابعاد را اندازه بگیرید: زغالها با سه عدد معرفی میشوند، مثلاً 6×9×12.5 میلیمتر (ضخامت × پهنا × ارتفاع). ضخامت و پهنا باید دقیقاً با جای زغال یکی باشد تا لق نزند یا گیر نکند.
- کد یا مدلِ دستگاه را ملاک بگیرید: زغالهای یدکی معمولاً با کدِ سازنده (مثلاً CB-419 برای برخی مدلهای ماکیتا) یا نامِ مدلِ دستگاه فروخته میشوند.
- شکلِ سیم و سرِ اتصال (سیمدار با سرِ پرسی یا بدونِ سیم) و وجودِ پینِ قطعکن را با زغالِ قدیمی مقایسه کنید.
تعویضِ زغال؛ مراحلِ کلی
- دوشاخه را بکشید.
- درپوشهای زغال را با پیچگوشتیِ دوسو باز کنید؛ اگر درپوش ندارد، پیچهای قابِ پشتی را باز کنید.
- زغالِ قدیمی را همراهِ فنرش بیرون بکشید و جهتِ قرارگیریِ انحنای سرش را به خاطر بسپارید.
- گرد و غبارِ گرافیت را با بادِ خشک از جای زغال خارج کنید.
- زغالِ نو را در همان جهت جا بزنید تا سطحِ منحنیاش روی کلکتور بنشیند.
- درپوش را ببندید و دستگاه را چند دقیقه بدونِ بار روشن کنید تا زغال با کلکتور جا بیفتد. جرقهٔ کمی در این مدت طبیعی است.
زغالهای موجود در فروشگاه
| محصول | ابعاد (میلیمتر) |
|---|---|
| زغال دریل ماکیتا 419 CB (رونیکس 2506) | ۶×۹×۱۲٫۵ |
| زغال مینی چینی کد ۱۱۱ | ۵×۸×۱۳ |
| زغال صنعتی سنگ رونیکس 3220 | ۶٫۲×۱۶×۲۳ |
| زغال صنعتی بتن کن رونیکس 2740 | ۶×۱۲×۱۶ |
| زغال صنعتی بتن کن رونیکس 2750 | ۶٫۲×۱۴×۱۹ |
| زغال صنعتی پولیش رونیکس 3160 | ۷×۱۱×۱۹ |
همهٔ مدلها در زغال (6 کالا) آمدهاند.
انتخاب بتنکن و نگهداری آن در بتنکن چند ژول آمده است.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ زغال دریل
زغال دریل چیست؟
دو قطعهٔ گرافیتی که با فشارِ فنر روی کلکتورِ موتور میلغزند و برق را به آرمیچرِ چرخان میرسانند؛ با کار ساییده میشوند و باید تعویض شوند.
کار زغال در دریل چیست؟
رساندنِ جریانِ برق از سیمپیچِ ثابت به بخشِ چرخانِ موتور. بدونِ تماسِ درستِ زغال، موتور قطعووصل میکند یا روشن نمیشود.
زغال دریل کجاست؟
نزدیکِ انتهای موتور، دو طرفِ کلکتور. در بسیاری از دریلها پشتِ دو درپوشِ پیچیِ کوچک روی بدنه و در بعضی زیرِ قابِ پشتی قرار دارد.
از کجا بفهمم زغال دریل تمام شده؟
دستگاه قطعووصل میکند، جرقهٔ زیاد میزند، قدرتش افت کرده یا ناگهان خاموش میشود. زغال را بیرون بیاورید؛ اگر به حدودِ یکسوم طولِ اولیه رسیده، عوضش کنید.
آیا دریل شارژی زغال دارد؟
دریلهای شارژیِ براشلس زغال ندارند؛ مدلهای جاروبکدار دارند. در برخی از آنها زغال جداگانه قابلِ تعویض است و در برخی با موتور عوض میشود.
چرا باید هر دو زغال را با هم عوض کرد؟
تا فشار و تماسِ دو طرفِ کلکتور یکسان باشد. زغالِ نو کنارِ زغالِ ساییده باعثِ جرقه، سایشِ نامنظمِ کلکتور و عمرِ کوتاهترِ هر دو میشود.
بعد از تعویض زغال چرا دریل جرقه میزند؟
زغالِ نو هنوز با انحنای کلکتور جا نیفتاده است. چند دقیقه دستگاه را بدونِ بار روشن کنید. اگر جرقهٔ شدید ادامه یافت، کلکتور یا آرمیچر بررسی شود.
خرید زغال از جهانخواهان
زغالهای دریل، فرز، بتنکن و پولیش در زغال فهرست شدهاند. راهنماهای مرتبط: راهنمای خرید دریل، راهنمای خرید فرز و سه نظام دریل چیست. همهٔ راهنماها در ابزار آلات است.