صفحه برش و سایش
«آچار آلن چیست؟» جوابِ کوتاه: آچار آلن یک میلهٔ فولادیِ ششگوش و L شکل است که داخلِ سوراخِ ششگوشِ سرِ پیچ میرود و آن را میچرخاند. برخلافِ آچار تخت و رینگی که دورِ مهره را میگیرند، آلن از داخلِ پیچ کار میکند؛ برای همین در جاهای تنگ و روی پیچهای توکار مثلِ مبل، دوچرخه، شیرآلات و قالبهای صنعتی بیرقیب است.
این مقاله بخشی از راهنمای انواع آچار است. همهٔ مدلها در دستهٔ آچار آلن فهرست شدهاند.
آچار آلن در یک نگاه
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| نامِ دیگر | کلیدِ ششگوش، هگز (Hex key)؛ «آلن» از نامِ شرکتِ آمریکاییِ Allen گرفته شده که این نوع پیچ و آچار را اوایلِ قرنِ بیستم رایج کرد |
| شکلِ نوک | ششضلعیِ منتظم |
| سایزبندی | فاصلهٔ دو ضلعِ روبهرو؛ متریک (میلیمتر) یا اینچی |
| سایزهای پرکاربردِ متریک | ۲، ۲٫۵، ۳، ۴، ۵، ۶، ۸، ۱۰ |
| جنسِ رایج | فولادِ کروموانادیوم (CR-V) یا فولادِ S2 که سختتر است |
| کاربردهای رایج | مبل و کابینتِ پیشساخته، دوچرخه و موتور، شیرِ اهرمی، ماشینآلات، قالب و فیکسچر |
اگر روی سرِ پیچ یک فرورفتگیِ ششگوش میبینید، آچار آلن لازم دارید؛ اگر فرورفتگی ششپرِ ستارهای است، آچار ستارهای (تورکس) لازم است. این دو جایگزینِ هم نیستند.
تفاوت آچار آلن و آچار ستارهای
| ویژگی | آلن (ششگوش) | ستارهای (تورکس) |
|---|---|---|
| شکلِ نوک | شش ضلعِ صاف | شش پرِ گردِ ستارهای |
| نامِ سایز | میلیمتر یا اینچ؛ مثلاً ۵ | حرفِ T با عدد؛ مثلاً T30 |
| انتقالِ نیرو | خوب؛ در گشتاورِ زیاد گوشهها ممکن است گرد شوند | بهتر؛ لغزش و گرد شدن کمتر |
| کاربردِ رایج | مبل، دوچرخه، ماشینآلات | خودرو، لوازم الکترونیکی، موتورسیکلت |
آچار آلنِ کوچکتر ممکن است داخلِ پیچِ ستارهای «جا برود» و حتی کمی بچرخاند، اما فقط روی نوکِ پرها فشار میآورد و آنها را میساید. همین اشتباه برعکسش هم صدق میکند.
انواع آچار آلن
- آلنِ تکیِ L شکل: سادهترین و محکمترین نوع. بازوی کوتاه را داخلِ پیچ بگذارید و بازوی بلند را بچرخانید تا بیشترین گشتاور را بگیرید؛ برای چرخاندنِ سریعِ پیچِ شل، بازوی بلند را داخلِ پیچ بگذارید و بازوی کوتاه را مثلِ دسته بچرخانید.
- آلنِ بلند و فوقبلند: برای پیچهایی که در عمق نشستهاند، مثلاً داخلِ بدنهٔ دستگاه یا پشتِ کابینت.
- آلنِ سرگرد (Ball end): نوکِ کروی اجازه میدهد آچار را با زاویه، معمولاً تا حدودِ ۲۵ درجه، روی پیچ بچرخانید. سرعت را بالا میبرد اما برای سفت کردنِ نهایی و باز کردنِ پیچِ سفت از سرِ صافِ آچار استفاده کنید؛ سرِ کروی تماسِ کمتری دارد و زودتر میشکند یا پیچ را گرد میکند.
- آلنِ چاقویی و تاشو: چند سایز روی یک دسته، مثلِ چاقوی جیبی. برای حمل و کارهای خانگی و دوچرخه عالی است؛ برای گشتاورِ خیلی زیاد، آلنِ تکی محکمتر است.
- آلنِ کمری (T شکل): دستهٔ عرضی دارد و هم سرعت میدهد هم گشتاورِ بیشتر؛ مناسبِ کارگاه و تعمیرکاری.
- آلنبکسی و بیتِ آلن: نوکِ آلن روی بکس یا بیت سوار شده تا با دستهٔ جغجغه یا دریل پیچگوشتی کار کند. برای پیچهای سفتِ موتور و ماشینآلات بهترین انتخاب است.
سایزِ آلن را از کجا بفهمم؟
- دفترچهٔ کالا را ببینید. مبلها و وسایلِ پیشساخته معمولاً سایزِ آلن را مینویسند و اغلب یک آلنِ ۴ یا ۵ هم همراه دارند.
- از کوچک به بزرگ امتحان کنید. سایزِ درست بدونِ لقی و بدونِ ضربه تا ته داخلِ پیچ مینشیند. اگر آچار داخلِ پیچ کمی میچرخد، سایز کوچک است.
- متریک و اینچی را مخلوط نکنید. بعضی سایزهای اینچی به متریک نزدیکاند، اما همان لقیِ کم برای گرد کردنِ پیچِ سفت کافی است. تجهیزاتِ آمریکایی ممکن است آلنِ اینچی بخواهند.
چرا پیچ آلن گرد میشود و چطور جلوگیری کنیم؟
- آچار تا ته ننشسته: رنگ، گرد و خاک یا زنگ داخلِ سرِ پیچ اجازه نمیدهد آچار کامل درگیر شود. قبل از کار، داخلِ پیچ را با یک سوزن یا دمیدنِ هوا تمیز کنید.
- سایزِ کوچک یا اینچی بهجای متریک: لقیِ کم کافی است تا گوشهها ساییده شوند.
- آچارِ فرسوده: اگر نوکِ آچار خودش گرد شده، کوتاه کردنِ همان نوک با سنگ یا صفحه دوباره لبهٔ تیز میسازد.
- ضربه و لوله: برای پیچِ خیلی سفت، بهجای لوله روی آلن، آلنبکسی با دستهٔ بکس یا دستهٔ کشویی به کار ببرید.
آچارهای آلنِ موجود در فروشگاه
| محصول | نوع |
|---|---|
| آچار آلن تاشو ۸ تکه اپیکا | چاقویی، ۱٫۵ تا ۸ |
| آچار آلن ششگوش کارتی فوقبلند ۹ عددی تاپکس | ستِ بلند |
| آلن بکس ۵ تاپکس | آلنبکسی |
| آچار آلن تکی ۸ AZD | تکی |
| آلن تکی ۴ جادری | تکی |
| آلن تکی ۸ بلند هنس | بلند |
| آچار آلن ستارهای چاقویی ۸ عددی تاپکس | ستارهای، تاشو |
| آلن بکسی ستارهای T30 تاپکس | ستارهای، بکسی |
همهٔ مدلها در آچار آلن (50 کالا) فهرست شدهاند.
برای انتخاب بیتِ آلن و ستارهای و ابزاری که بیت را میگیرد، بیت آلن و ستارهای را ببینید.
آچار آلن و ستارهٔ تاشوی اپیکا در ابزارآلات اپیکا معرفی شدهاند.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ آچار آلن
آچار آلن چیست؟
آچاری فولادی با مقطعِ ششگوش، معمولاً به شکلِ L، که داخلِ سوراخِ ششگوشِ سرِ پیچ میرود و آن را باز یا بسته میکند.
آچار آلن چه کاربردی دارد؟
برای پیچهای ششگوشِ داخلی در مبل و کابینت، دوچرخه و موتور، شیرِ اهرمی، ماشینآلات، قالبها و هر جایی که سرِ پیچ داخلِ قطعه فرو رفته و آچار تخت دورش جا نمیشود.
تفاوت آچار آلن و ستارهای چیست؟
نوکِ آلن شش ضلعِ صاف دارد و سایزش با میلیمتر یا اینچ بیان میشود؛ نوکِ ستارهای شش پرِ گرد دارد و سایزش با حرفِ T مثلِ T30. هر کدام فقط برای پیچِ همشکلِ خودش مناسب است.
آچار آلن چه شکلی است؟
بیشترِ آلنها یک میلهٔ ششگوشِ خمشده به شکلِ L با یک بازوی کوتاه و یک بازوی بلندند. مدلهای تاشو، کمری با دستهٔ T، بکسی و بیت هم وجود دارد.
کدام سرِ آچار آلن را داخلِ پیچ بگذارم؟
برای سفت کردن یا باز کردنِ پیچِ سفت، بازوی کوتاه را داخلِ پیچ بگذارید تا اهرمِ بیشتری داشته باشید. برای چرخاندنِ سریعِ پیچِ شل، بازوی بلند را داخلِ پیچ بگذارید.
آلنِ سرگرد بهتر است یا سرِ صاف؟
سرگرد اجازهٔ کار با زاویه و سرعتِ بیشتر میدهد، اما تماسش کمتر است. برای سفت کردنِ نهایی و پیچِ گیرکرده، همیشه سرِ صاف را به کار ببرید.
آچار آلن ۴ و ۵ برای چه کاری است؟
این دو سایز در مبل و کابینتِ پیشساخته، دوچرخه و بسیاری از وسایلِ خانگی رایجترند و معمولاً اولین آلنهایی هستند که در خانه لازم میشوند.
آچار آلن اینچی و میلیمتری فرق دارد؟
بله. اندازهها نزدیک ولی نابرابرند و استفادهٔ جابهجا باعثِ لقی و گرد شدنِ سرِ پیچ میشود. تجهیزاتِ ساختِ آمریکا ممکن است آلنِ اینچی بخواهند.
خرید آچار آلن از جهانخواهان
آلنهای تکی، ست، تاشو، کمری و بکسی در آچار آلن فهرست شدهاند و ارسال به سراسرِ ایران انجام میشود. راهنماهای مرتبط: انواع آچار و کاربرد آنها، فرق نوک پیچگوشتی چهارسو، پوزی و ستارهای و جدول سایز آچار برای هر پیچ. همهٔ راهنماها در ابزار آلات است.