صفحه برش و سایش
«شاسی کش چیست؟» جوابِ کوتاه: شاسی‌کش یا وینچِ دستیِ اهرمی ابزاری با یک دستهٔ بلند، جغجغه و سیم‌بکسل یا زنجیر است که با تلمبه‌زدنِ دسته، بار را چند تن نیرو به سمتِ خود می‌کشد. دو قلاب دارد: یکی به تکیه‌گاهِ ثابت و دیگری به بار بسته می‌شود. در صافکاری برای بیرون کشیدنِ شاسی و بدنهٔ ضربه‌خورده، و بیرون از تعمیرگاه برای کشیدنِ خودروی گیرکرده، سفت کردنِ فنس و سیم، و جابه‌جاییِ دستگاه به کار می‌رود. شاسی‌کش برای کشیدن است، نه بلند کردنِ بار بالای سر.
این ابزار در دستهٔ شاسی کش فهرست شده است.
شاسی‌کش چطور کار می‌کند؟
دسته یک اهرمِ بلند است که با هر رفت‌وبرگشت، قرقرهٔ جغجغه‌ای را چند دندانه می‌چرخاند و سیم‌بکسل را روی آن می‌پیچد. یک ضامن دندانه را نگه می‌دارد تا بار برنگردد. نسبتِ طولِ دسته به شعاعِ قرقره باعث می‌شود با چند ده کیلو زورِ دست، چند صد کیلو تا بیش از یک تن کشش ساخته شود. برای آزاد کردن، ضامن دندانه‌به‌دندانه رها می‌شود.
انواع شاسی‌کش و وینچ دستی
| نوع | ویژگی | کاربرد |
|---|---|---|
| سیم‌بکسلیِ تک‌قرقره | سبک، سیمِ ۲ تا ۳ متری، ظرفیتِ ۱ تا ۲ تن | صافکاری، کشیدنِ بارِ سبک، فنس |
| سیم‌بکسلیِ دوقرقره (دوبل) | سیم از یک قرقرهٔ متحرک برمی‌گردد؛ نیرو دو برابر، مسیر نصف | ظرفیتِ ۲ تا ۴ تن |
| زنجیری (تیرفور زنجیری، جرثقیلِ اهرمی) | زنجیرِ فولادی به‌جای سیم؛ بادوام‌تر | کارِ صنعتی، هم کشیدن و هم بالا بردن در مدل‌های مخصوص |
| تیرفور (سیم‌بکسلیِ عبوری) | سیم از داخلِ دستگاه رد می‌شود؛ طولِ کشش نامحدود | کارِ سنگین، امداد، نصب |
| وینچِ هندلی | دستهٔ چرخشی مثلِ هندل | تریلرِ قایق، بالابرِ سبک |
ظرفیت را چطور بخوانم؟
عددِ روی شاسی‌کش (مثلاً ۱٫۶ تن) حداکثرِ نیروی کشش در بهترین حالت است. برای کارِ ایمن، بار را حدودِ نصفِ این عدد در نظر بگیرید. در مدلِ دوقرقره، عددِ بزرگ‌ترِ روی جعبه فقط وقتی درست است که سیم دولا بسته شده باشد.
| کار | نیروی لازم (تقریبی) |
|---|---|
| غلتاندنِ سواریِ ۱۲۰۰ کیلویی روی آسفالتِ صاف | حدودِ ۵۰ تا ۱۰۰ کیلو |
| کشیدنِ همان خودرو در سربالاییِ ملایم | ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلو |
| بیرون کشیدن از گل یا شنِ عمیق | تا حدودِ وزنِ خودرو و بیشتر |
| صاف کردنِ بدنه و شاسی | چند صد کیلو تا بیش از یک تن |
خودروِ گیرکرده در گل ممکن است نیرویی برابرِ وزنِ خودش بخواهد؛ برای همین شاسی‌کشِ کوچک در این کار به مرزِ ظرفیتش می‌رسد.
روشِ کار
- تکیه‌گاهِ محکم پیدا کنید: درختِ قطور (با تسمهٔ پهن، نه سیمِ لخت)، قلابِ بکسلِ خودروی دیگر، یا لنگرِ زمین.
- سیم را آزاد کنید و تا نزدیکِ بار بکشید. دست‌کم سه دور سیم باید روی قرقره بماند.
- قلاب‌ها را به نقطهٔ استاندارد بیندازید و ضامنِ قلاب را ببندید. سیم را دورِ بار گره نزنید.
- مسیرِ کشش را مستقیم کنید. کششِ کج سیم را روی لبهٔ قرقره می‌ساید.
- با حرکتِ کامل و آرامِ دسته بکشید و هر چند ضربه بار و اتصال‌ها را نگاه کنید.
- برای آزاد کردن، بار را کم‌کم و دندانه‌به‌دندانه رها کنید؛ هیچ‌وقت ضامن را زیرِ بار یکباره آزاد نکنید.
ایمنی
- در امتدادِ سیمِ کشیده نایستید. سیم یا قلابی که پاره شود مثلِ شلاق برمی‌گردد. یک پتو یا کاپشن روی وسطِ سیم بیندازید تا انرژیِ آن را بگیرد.
- لوله روی دسته نیندازید. دسته طوری ساخته شده که پیش از پاره شدنِ سیم خم شود؛ این هشدارِ ایمنی است.
- دستکشِ چرمی بپوشید. رشتهٔ بریدهٔ سیم‌بکسل دست را می‌بُرد.
- سیمِ تاخورده، له‌شده یا با رشتهٔ بریده را به کار نبرید.
- شاسی‌کشِ سیم‌بکسلی برای بلند کردنِ بار یا آدم نیست؛ ترمزِ آن برای نگه داشتنِ بارِ معلق طراحی نشده است.
- قلابی که دهانه‌اش باز شده یا پیچیده یعنی بیش از حد بار خورده؛ عوضش کنید.
شاسی‌کشِ فروشگاه
| محصول | مشخصاتِ اعلام‌شده |
|---|---|
| شاسی کش ۱٫۶ تن تی وان | ظرفیتِ اسمیِ ۱٫۶ تن، سازوکارِ اهرمی؛ برای صافکاری و کشیدنِ بار |
پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ شاسی کش
شاسی کش چه کاربردی دارد؟
کشیدنِ شاسی و بدنه در صافکاری، بیرون کشیدنِ خودروی گیرکرده، سفت کردنِ فنس و کابل، و جابه‌جاییِ افقیِ بارِ سنگین.
شاسی کش ۱٫۶ تن یعنی چه؟
یعنی حداکثرِ نیروی کششِ اسمیِ آن ۱٫۶ تن است؛ بارِ کاریِ ایمن را حدودِ نصفِ آن بگیرید.
با شاسی کش می‌شود بار را بالا برد؟
مدلِ سیم‌بکسلیِ معمولی نه. برای بالا بردن جرثقیلِ زنجیری یا اهرمیِ مخصوصِ بالابری لازم است.
شاسی کش با وینچ چه فرقی دارد؟
شاسی‌کش نوعی وینچِ دستیِ اهرمی و قابلِ حمل است. وینچِ برقی روی خودرو نصب می‌شود و با موتور می‌کشد.
شاسی کش ماشین را از گل درمی‌آورد؟
اگر تکیه‌گاهِ محکم باشد و خودرو خیلی فرو نرفته باشد بله؛ در گلِ عمیق نیرو به وزنِ خودرو نزدیک می‌شود و ظرفیتِ بالاتر یا چیدمانِ دولا لازم است.
طولِ سیمِ شاسی کش چقدر است؟
در مدل‌های رایج ۲ تا ۳ متر؛ برای فاصلهٔ بیشتر تسمه یا سیمِ رابط به آن اضافه می‌شود.
شاسی کش نگهداری می‌خواهد؟
جغجغه و ضامن را تمیز و کمی روغن‌کاری کنید و سیم را مرتب و بدونِ تاخوردگی جمع کنید.
راهنماهای مرتبط
برای اتصالِ بار شگل و معنی WLL، برای مهارِ بار مهارکش، برای جک جک روغنی ۳ تن یا ۵ تن، برای قرقره قرقره بنایی چیست و برای کارابین کارابین ایمنی را ببینید. همهٔ راهنماها در صفحهٔ ابزار آلات جمع شده‌اند.