صفحه برش و سایش
«گرد بر چیست؟» جوابِ کوتاه: گردبر یک ارهٔ استوانهای است که روی دریل بسته میشود و بهجای سوراخِ کوچک، یک دایرهٔ بزرگ را از دورِ آن میبُرد. برای سوراخِ قوطیِ برق، لوله، چراغِ توکار و قفلِ در به کار میرود. مهمترین نکته این است که گردبرِ هر جنس متفاوت است: گردبرِ چوب روی آهن کُند میشود و گردبرِ آهن روی بتن در چند ثانیه از بین میرود.
این مقاله مکملِ راهنمای انواع مته و فرق مته آهن، دیوار و چوب است. همهٔ مدلها در دستهٔ گرد بر فهرست شدهاند.
گردبر چطور کار میکند؟
گردبر سه بخش دارد: کاسهٔ دندانهدار که دایره را میبُرد، متهٔ راهنمای وسط که جلوتر از دندانهها وارد میشود و گردبر را سرِ جایش نگه میدارد، و دنباله (رابط) که گردبر را به سهنظامِ دریل وصل میکند. چون فقط محیطِ دایره بریده میشود، دریل با قدرتِ کم هم سوراخِ بزرگ میزند.
کدام گردبر برای کدام جنس؟
| نوع | جنسِ مناسب | دورِ دریل | نکتهٔ کلیدی |
|---|---|---|---|
| گردبرِ چوب (ستهای فولادِ ساده) | چوب، MDF، کناف، پلاستیک | متوسط | ارزانترین؛ روی فلز کُند میشود |
| گردبرِ آهن (HSS یا بایمتال) | ورقِ آهن، استیل، آلومینیوم، و چوب | کم؛ با روغن یا آبِ صابون | دورِ زیاد دندانهها را میسوزاند |
| گردبرِ بتن (سرکاربیدی) | بتن، آجر، بلوک | کم تا متوسط | برای قوطیِ برق و لوله در دیوار |
| گردبرِ الماسه | سرامیک، پرسلان، شیشه، سنگ | متوسط، بدونِ ضربه، با آب | حالتِ چکشیِ دریل خاموش باشد |
| گردبرِ متغیر (قابلِ تنظیم) | چوب، MDF، گچبرگ، پلاستیک | کم | یک ابزار برای قطرهای مختلف؛ فقط موادِ نرم |
قاعدهٔ دور: قطرِ بزرگتر = دورِ کمتر. لبهٔ گردبرِ ۱۰۰ میلیمتری با همان دورِ دریل تقریباً دو برابرِ گردبرِ ۵۰ میلیمتری سرعت دارد و زودتر داغ میشود.
روشِ درستِ سوراخکاری با گردبر
- مرکز را علامت بزنید و متهٔ راهنما را دقیقاً روی آن بگذارید.
- با دورِ کم شروع کنید تا دندانهها یک شیارِ کامل بسازند؛ بعد دور را متناسب با جنس تنظیم کنید.
- دریل را عمود نگه دارید. کج شدن یک طرفِ گردبر را زودتر درگیر میکند و دریل در دست میپیچد.
- فشارِ ملایم و منظم وارد کنید و هر چند ثانیه کمی عقب بکشید تا خاکاره یا براده خارج شود.
- روی فلز روغنکاری کنید؛ روی سرامیک و شیشه با آب خنک کنید.
- برای برشِ تمیز در چوب وقتی نوکِ متهٔ راهنما از پشت بیرون زد، از طرفِ دیگر ادامه دهید تا لبه پاره نشود.
دو هشدار: گردبرِ بزرگ در لحظهٔ گیر کردن گشتاورِ زیادی به دست برمیگرداند؛ دستهٔ کمکیِ دریل را ببندید. و روی سرامیک و پرسلان حالتِ چکشی را خاموش کنید؛ ضربه کاشی را میشکند.
چه سایزی بخرم؟
- قوطیِ کلید و پریز در دیوار: قطرِ قوطی را با متر اندازه بگیرید؛ برای قوطیهای رایج معمولاً گردبرِ حدودِ ۶۵ تا ۷۰ میلیمتر به کار میرود.
- چراغِ هالوژن و توکارِ کناف: قطرِ برش (Cut-out) روی جعبه یا دفترچهٔ چراغ نوشته شده است؛ همان عدد را بخرید، نه قطرِ بیرونیِ قاب.
- عبورِ لوله: چند میلیمتر بزرگتر از قطرِ بیرونیِ لوله یا غلافِ آن.
- کارهای متنوع در چوب و کناف: ستِ چندتایی یا گردبرِ متغیر اقتصادیتر از خریدِ تکسایز است.
گردبرهای موجود در فروشگاه
| محصول | جنسِ مناسب |
|---|---|
| گرد بر آهن اکو ۵۰ | آهن و ورق |
| گرد بر آهن اکو ۸۰ | آهن و ورق |
| گرد بر آهن اکو ۱۰۰ | آهن و ورق |
| گرد بر بتن سایز ۶۵ کاتکس | بتن و آجر |
| گرد بر بتن سایز ۷۰ کاتکس | بتن و آجر |
| گرد بر الماسه سایز ۷۰ MRD | سنگ، سرامیک، بتن |
| ست گرد بر ۶ پارچ اکو | چوب و MDF |
| ست گرد بر ۱۶ پارچ اکو | چوب، کناف، MDF |
| گرد بر متغیر ۳۰ تا ۲۰۰ اسکای بیت | چوب، MDF، گچبرگ |
همهٔ مدلها در گرد بر (18 کالا) آمدهاند.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ گردبر
گرد بر چیست؟
ارهٔ استوانهای که روی دریل بسته میشود و با بریدنِ محیطِ دایره، سوراخِ بزرگ ایجاد میکند؛ برای قوطیِ برق، لوله، چراغِ توکار و قفلِ در.
گرد بر آهن را روی چوب میشود زد؟
بله، گردبرِ آهن (HSS یا بایمتال) روی چوب هم خوب کار میکند. برعکسش درست نیست؛ گردبرِ ارزانِ چوب روی آهن کُند میشود.
گرد بر سرامیک و پرسلان چه نوعی است؟
گردبرِ الماسه. با دورِ متوسط، بدونِ حالتِ چکشی و با خنک کردنِ آب کار کنید تا کاشی ترک برندارد و الماسه نسوزد.
گرد بر قوطی برق چه سایزی است؟
قطرِ قوطیِ خودتان را اندازه بگیرید؛ برای قوطیهای رایج معمولاً گردبرِ حدودِ ۶۵ تا ۷۰ میلیمتر مناسب است و برای دیوارِ آجری و بتنی گردبرِ بتن لازم است.
گرد بر هالوژن کناف چند است؟
قطرِ برشِ نوشتهشده روی جعبهٔ چراغ را ملاک قرار دهید. قطرها بینِ مدلها متفاوت است و قطرِ قابِ بیرونی ملاک نیست.
چرا گرد بر آهن زود کُند میشود؟
معمولاً بهخاطرِ دورِ زیاد و کار بدونِ روغن. روی فلز دور را کم کنید، فشارِ منظم بدهید و لبهٔ برش را روغنکاری کنید.
گرد بر متغیر برای چه کاری مناسب است؟
برای موادِ نرم مثلِ چوب، MDF، گچبرگ و پلاستیک که قطرهای مختلفی لازم دارند. روی فلز، بتن و سرامیک مناسب نیست.
خرید گردبر از جهانخواهان
گردبرهای آهن، بتن، الماسه و ستهای چوب در گرد بر فهرست شدهاند. راهنماهای مرتبط: انواع مته، راهنمای خرید دریل و سه نظام دریل چیست. همهٔ راهنماها در ابزار آلات است.